Đặc điểm ngữ nghĩa của bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật

Đặc điểm ngữ nghĩa của bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại: Môi trường, sinh học

Cập nhật:

Kiểu file: doc

Người đăng:

Điểm download: 1000

Lượt tải: 5

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click
Chính sách đảm bảo Tài liệu này của thành viên thuvien24 và được Thuvien24.com đảm bảo. Xem chi tiết


Mở đầu

1. Lý do chọn đề tài
1.1. Tục ngữ là một loại hình văn hoá dân gian ra đời từ xa xưa, có sức sống lâu bền và có mối quan hệ hữu cơ với lời ăn tiếng nói của nhân dân. Tục ngữ là một kho tàng quý báu của dân tộc, đúc kết mọi kinh nghiệm của đời sống, kinh nghiệm lịch sử – x• hội của quần chúng lao động. Vì thế, tục ngữ luôn thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu thuộc các ngành khoa học khác nhau như: triết học, văn hoá học, ngữ văn học, ngôn ngữ học, dân tộc học… Dẫu vậy, cho đến nay chưa thể nói mọi vấn đề liên quan đến tục ngữ đ• được đề cập và giải quyết dứt điểm. Dường như bộ phận văn học dân gian này vẫn còn có sức hấp dẫn nhất định, vẫy gọi nhiều hướng tìm tòi, hứa hẹn những thành quả nghiên cứu mới trên cơ sở những phương pháp tiếp cận mới.
1.2. Việc chiếm lĩnh một di sản văn hóa dân gian như tục ngữ trước hết đòi hỏi con người thời nay phải thấu triệt ý nghĩa của nó. Đây không phải là điều đơn giản. Việc lí giải nghĩa của những câu tục ngữ nào đó là công việc đ• từng được nhiều người tiến hành. Kết quả tuy thiết thực và thú vị, song chừng đó vẫn chưa đủ. Yêu cầu đặt ra là phải nhận rõ cái cơ chế tạo nghĩa của tục ngữ, mối quan hệ giữa các lớp nghĩa trong văn bản, sự chi phối của các yếu tố khác ngoài ngôn ngữ đến ngữ nghĩa của tục ngữ… Chừng ấy vấn đề đủ cho thấy việc nghiên cứu tổng quát ngữ nghĩa của tục ngữ là một vấn đề vẫn còn mang tính thời sự.
1.3. Việt Nam là đất nước có nền văn minh nông nghiệp, có thế giới thực vật hết sức đa dạng, phong phú. Đời sống người Việt xưa nay có mối quan hệ mật thiết, hữu cơ với cỏ cây hoa lá. Điều này cắt nghĩa tại sao, trong tục ngữ nguời Việt, bộ phận có chứa những từ chỉ thực vật lại chiếm số lượng lớn như thế. Việc tìm hiểu sâu sắc, có hệ thống bộ phận tục ngữ này cho phép ta hiểu thêm nhiều vấn đề quan trọng về ngữ nghĩa, về văn hóa biểu hiện trong tục ngữ.
1.4. Trong chương trình Ngữ văn ở phổ thông hiện nay, tục ngữ được đưa vào giảng dạy ở các cấp học. Trong số các câu tục ngữ được chọn đưa vào chương trình, có không ít câu có từ chỉ thực vật. Vì thế, việc nghiên cứu bình diện ngữ nghĩa - văn hóa của bộ phận tục ngữ này sẽ ít nhiều góp phần nâng cao hiệu quả của việc dạy học Ngữ văn trong nhà trường.
Đó là những lí do thúc đẩy chúng tôi chọn vấn đề ĐặC ĐIểM Ngữ nghĩa của bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Lịch sử vấn đề
Cho đến nay, số lượng công trình, bài viết nghiên cứu về tục ngữ là rất lớn, chia làm nhiều mảng khác nhau. Trong phạm vi giới hạn của đề tài, chúng tôi chỉ nêu bật đóng góp của những công trình có liên quan đến vấn đề ngôn ngữ và văn hóa.
Tục ngữ Việt Nam cấu trúc và thi pháp (1997) của Nguyễn Thái Hoà là cuốn chuyên luận khảo sát về tục ngữ một cách công phu nhất dưới góc nhìn ngôn ngữ học. Trong phần Cấu trúc của tục ngữ, tác giả tìm hiểu những khuôn hình có sức sản sinh và lưu giữ tục ngữ. Phần tiếp theo, Thi pháp tục ngữ miêu tả cách vận dụng, cách sáng tạo trong các tình huống giao tiếp.
Công trình Tục ngữ Việt Nam dưới góc nhìn ngữ nghĩa – ngữ dụng (2006), của Đỗ Thị Kim Liên đề cập đến vấn đề nghiên cứu tục ngữ và nhận diện tục ngữ; ngữ nghĩa của các lớp từ trong tục ngữ; các quan hệ ngữ nghĩa trong tục ngữ; một số trường ngữ nghĩa phản ánh đặc trưng văn hoá Việt trong tục ngữ; vấn đề dạy tục ngữ trong nhà trường. Có thể nói, đây là một công trình đi sâu nghiên cứu tục ngữ dưới góc nhìn ngữ nghĩa - ngữ dụng đ• có những đóng góp mới mẻ.
Một số Luận văn thạc sĩ Ngữ văn nghiên cứu về tục ngữ như: Đặc điểm cấu trúc - ngữ nghĩa của tục ngữ về nông nghiệp (1998) của Tạ Thị Toàn; Đặc trưng ngữ nghĩa của tục ngữ Việt Nam (1999) của Nguyễn Thị Hương; Cây lúa trong tâm thức người Việt (trên dẫn liệu thành ngữ, tục ngữ , ca dao) (2002) của Phạm Bá Tân; Cấu trúc - ngữ nghĩa của các phát ngôn tục ngữ nói về các mối quan hệ trong gia đình người Việt (2008) của Nguyễn Thị Hồng Hà…đ• đi vào tìm hiểu cấu trúc - ngữ nghĩa của tục ngữ gắn với những mảng nội dung khác nhau.
Ngoài ra, còn phải kể đến hàng loạt các bài viết có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến tục ngữ đăng trên các tạp chí như: Về ranh giới giữa thành ngữ và tục ngữ (1972) của Nguyễn Văn Mệnh, tạp chí Ngôn ngữ, số 3. Tác giả bài viết đ• đi tìm sự khác nhau giữa thành ngữ và tục ngữ xét ở hai phương diện nội dung và hình thức: “Có thể nói, nội dung của thành ngữ mang tính chất hiện tượng, còn nội dung của tục ngữ nói chung là mang tính chất qui luật… Về hình thức ngữ pháp, nói chung mỗi thành ngữ chỉ là một cụm từ chưa phải là một câu hoàn chỉnh. Tục ngữ thì khác hẳn. Mỗi tục ngữ tối thiểu là một câu” [48, tr. 13]. Bài viết của tác giả đ• có những đóng góp nhất định, làm cơ sở cho những bước nghiên cứu thành ngữ và tục ngữ sau này.
Tiếp sau bài viết của Nguyễn Văn Mệnh là bài Góp ý kiến về phân biệt thành ngữ với tục ngữ (1973) của Cù Đình Tú, tạp chí Ngôn ngữ, số 1. Theo tác giả, bài viết của Nguyễn Văn Mệnh có đôi chỗ chưa thật chính xác. Ông cho rằng: “sự khác nhau cơ bản giữa thành ngữ và tục ngữ là sự khác nhau về chức năng. Thành ngữ là những đơn vị có sẵn mang chức năng định danh… Tục ngữ đứng về mặt ngôn ngữ học, có chức năng khác hẳn so với thành ngữ. Tục ngữ cũng như các sáng tạo khác của dân gian như ca dao, truyện cổ tích, đều là các thông báo” [68, tr. 40- 41]. ý kiến của Cù Đình Tú đ• bổ sung thêm cách tiếp cận để nhận diện tục ngữ.
Đáng chú ý, có bài viết Tục ngữ trong cách nhìn của ngữ nghĩa học (1980) của Hoàng Văn Hành, đăng trên tạp chí Ngôn ngữ, số 4. Tác giả cho rằng, dưới góc nhìn của ngữ nghĩa học thì “tục ngữ không phải chỉ là câu theo cách hiểu thông thường và nội dung của nó cũng không phải chỉ là phán đoán. Có thể nhận định tục ngữ là những câu – thông điệp nghệ thuật” [27, tr. 59]. Như vậy, tác giả lại bổ sung thêm cách nhìn mới về tục ngữ. Ngoài ra, Nguyễn Thị Hương với bài viết Đặc trưng ngữ nghĩa của nhóm tục ngữ chứa các từ chỉ quan hệ thân tộc (1999) tạp chí Ngôn ngữ, số 6, bàn về đặc trưng ngữ nghĩa của tục ngữ qua một nhóm danh từ chỉ quan hệ thân tộc cụ thể. Triều Nguyên có bài Phương thức tạo nghĩa của tục ngữ, tạp chí Văn hoá dân gian, số 1. Bài viết đ• miêu tả ba phương thức tạo nghĩa của tục ngữ: Dùng lối nói trực tiếp; lối nói nửa trực tiếp và lối nói gián tiếp. Phương thức tạo nghĩa là vấn đề then chốt khi xem xét thể loại, bài viết đ• đề cập đến vấn đề mà bất kì một hướng tiếp cận nào cũng phải quan tâm…
Nghiên cứu tục ngữ ở bình diện văn học, văn hoá có một số công trình đáng lưu ý. Năm 1972, nhóm tác giả Vũ Ngọc Phan, Tạ Phong Châu, Phạm Ngọc Hy với bộ Hợp tuyển văn học Việt Nam, tập 1(phần Văn học dân gian), giới thiệu 365 câu tục ngữ, và xem đó là một loại hình độc lập. Vũ Ngọc Phan trong cuốn Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam đ• phân biệt tục ngữ với thành ngữ dựa trên hai tiêu chí nội dung và hình thức ngữ pháp: “Tục ngữ là một câu tự nó diễn trọn vẹn một ý, một nhận xét, một kinh nghiệm, một luân lí, một công lí, có khi là một sự phê phán. Còn thành ngữ là một phần câu sẵn có, nó là một bộ phận của câu mà nhiều người đ• quen dùng, nhưng tự riêng nó không diễn được một ý trọn vẹn” [54, tr. 31].
Tiếp đến, năm 1975, nhóm tác giả Chu Xuân Diên, Lương Văn Đang, Nguyễn Phương Tri với công trình Tục ngữ Việt Nam. ở phần thứ nhất: Tiểu luận về tục ngữ Việt Nam, được chia làm 6 chương. Chương 1, các tác giả đ• điểm qua lại việc sưu tầm và nghiên cứu tục ngữ ở Việt Nam trước 1975 một cách tương đối đầy đủ. Các chương tiếp theo lần lượt trình bày: Tục ngữ là một hiện tượng ý thức x• hội; Tục ngữ và lối sống của thời đại; Tục ngữ và lối nghĩ của nhân dân; Tục ngữ và lối nói của dân tộc; Di sản tục ngữ và thời đại mới. Phần thứ hai là tục ngữ được tập hợp, giới thiệu và phân theo từng nội dung cụ thể. Đây là cuốn sách có nhiều đóng góp đáng kể trong việc sưu tầm và nghiên cứu tục ngữ.
Có thể kể thêm một số công trình, chẳng hạn, Hoàng Tiến Tựu với Giáo trình văn học dân gian Việt Nam (1990); Trần Đức Các với Tục ngữ với một số thể loại văn học (1995); Phan Thị Đào với công trình Tìm hiểu thi pháp tục ngữ Việt Nam (1999); Nguyễn Đức Dân với bài viết Đạo lý trong tục ngữ, tạp chí Văn học, số 5/1986; Nguyễn Trọng Báu với bài Tục ngữ và phương pháp Folklore trong nghiên cứu thể loại tục ngữ, Tạp chí Văn hoá dân gian, số 1/1993; Nguyễn Quý Thành với bài Dấu ấn văn hoá trong tục ngữ, Văn hoá dân gian, số 4/1998; Hoàng Minh Đạo với bài Tiếp cận tục ngữ từ góc độ văn hoá học, Văn hoá dân gian, số 1/2005…
Như vậy, vấn đề tục ngữ đ• có rất nhiều công trình nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau, đề cập đến những vấn đề có liên quan đến đề tài Đặc điểm ngữ nghĩa của bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật. Đó là những tư liệu tham khảo rất cần thiết giúp chúng tôi có hướng triển khai đề tài. Mặc dù nghiên cứu tục ngữ dưới góc độ ngôn ngữ - văn hoá không phải là một hướng tiếp cận mới mẻ, tuy nhiên vẫn còn rất ít công trình đi sâu vào tìm hiểu một nhóm tục ngữ cụ thể.
3. Đối tượng và mục đích nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Để thực hiên đề tài này, chúng tôi chọn bộ sưu tập Kho tàng tục ngữ người Việt (2002) của nhóm tác giả: Nguyễn Xuân Kính, Nguyễn Thuý Loan, Phan Lan Hương và Nguyễn Luân, NXB Văn hoá Thông tin. Đây là công trình quy mô nhất, gồm 16.098 câu tục ngữ từng có mặt trong 52 đầu sách khác nhau. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ tập trung vào bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật gồm 2.261 câu.
3.2. Mục đích nghiên cứu
Qua việc khảo sát, thống kê, phân tích, luận văn sẽ tập trung lý giải đặc điểm ngữ nghĩa của bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật, qua đó để tìm hiểu đặc trưng văn hoá của người Việt.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng phương pháp thống kê, phân loại; phương pháp so sánh, đối chiếu; phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp nghiên cứu liên ngành.
5. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Tục ngữ Việt và việc nghiên cứu tục ngữ dưới góc độ ngôn ngữ - văn hóa.
Chương 2: Đặc điểm ngữ nghĩa của bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật.
Chương 3: Biểu hiện văn hoá Việt qua bộ phận tục ngữ có từ chỉ thực vật.
Sau cùng là Tài liệu tham khảo.

 

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên thuvien24 đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
hoaithuongqn92
​Chúc cộng đồng ngày càng phát triển và các anh chị, các bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới lạ để hỗ trợ cho mọi người, đặc biệt là các thế hệ sinh viên tiếp theo :)
Tôi biết đến website qua một người bạn. Đây quả là 1 website tuyệt vời cho những ai muốn nâng hoàn thành tốt bài tập của mình.
trinhkimtrang
Tìm mãi cuối cùng cũng tìm ra :)))))))))))))))))) cám ơn, cám ơn!!!!!!!
lamthikimxuyen
ok. cam on ban nha.
NhanPhan
Xin cảm ơn ban quản trị đã giúp đỡ
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng
Luận văn : Bảo Mật Mạng Máy Tính và Tường Lửa

Luận văn : Bảo Mật Mạng Máy Tính và Tường Lửa

Lượt down: 0

Người đăng: mupoanh

Báo cáo tốt nghiệp: Mạng riêng ảo VPN

Báo cáo tốt nghiệp: Mạng riêng ảo VPN

Lượt down: 0

Người đăng: mupoanh