ĐẶC ĐIỂM TRUYỆN DÂN GIAN VIẾT LẠI CỦA TÔ HOÀI

ĐẶC ĐIỂM TRUYỆN DÂN GIAN VIẾT LẠI CỦA TÔ HOÀI

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại:

Cập nhật:

Kiểu file: doc

Người đăng:

Điểm download: 1000

Lượt tải: 5

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click
Chính sách đảm bảo Tài liệu này của thành viên thuvien24 và được Thuvien24.com đảm bảo. Xem chi tiết

MỤC LỤC

 

MỤC LỤC........................................................................................... -1-

MỞ ĐẦU............................................................................................. -4-

1. Lí do chọn đề tài.............................................................................. -4-

2. Lịch sử vấn đề.................................................................................. -5-

3. Đối tượng nghiên cứu....................................................................... -13-

4. Nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu................................................... -13-

5. Phương pháp nghiên cứu................................................................. -13-6. Đóng góp mới của luận văn............................................................................................... -14-

7. Cấu trúc của luận văn...................................................................... -14-

Chương 1:TRUYỆN DÂN GIAN VIẾT LẠI TRONG SỰ NGHIỆPSÁNG TÁC CỦA TÔ HOÀI............................................................... -15-

1.1. Truyện dân gian – một nguồn đề tài khá hấp dẫn đối với các nhà văn Việt Nam hiện đại................................................................................................. -15-

1.1.1. Truyện dân gian và truyện dân gian viết lại............................... -15-

1.1.2. Truyện dân gian viết lại trong văn học Việt Nam hiện đại......... -19-

1.1.3. Truyện dân gian viết lại cho thiếu nhi trong văn học Việt Nam hiện đại    -23-

1.2. Tô Hoài - một người viết cần mẫn................................................ -26-

1.2.1. Tô Hoài – vài nét tiểu sử............................................................ -26-

1.2.2. Tô Hoài, một nhà văn giàu trải nghiệm..................................... -30-

1.2.3. Những chặng đường sáng tác của Tô Hoài................................. -34-

1.2.3.1. Trước cách mạng tháng Tám................................................... -34-

1.2.3.2. Sau cách mạng tháng Tám...................................................... -37-

1.3. Truyện dân gian viết lại - một kiểu thể hiện con người tâm đắc với những “chuyện ngày xưa”..................................................................................... -40-

1.3.1. Tô Hoài – nhà văn của những “chuyện ngày xưa”..................... -40-

1.3.2. Tổng quan về những câu chuyện dân gian viết lại của Tô Hoài. -43-

Chương 2: CẢM NHẬN CỦA NHÀ VĂN VỀ CUỘC SỐNG QUA MẢNG TRUYỆN DÂN GIAN VIẾT LẠI.................................................... -47-

2.1. Đời sống của người Việt cổ xưa.................................................... -47-

2.1.1. Công cuộc mở mang bờ cõi, bảo vệ chủ quyền dân tộc.............. -47-

2.1.2. Cuộc đấu tranh giữa những mặt đối lập trong hành trình tồn tại và nhận thức thế giới............................................................................................. -51-

2.2. Thế giới của  tình yêu thương và không gian văn hóa thuần Việt. -53-

2.2.1. Một cuộc sống nhọc nhằn với bao thử thách và khát vọng........ -53-

2.2.2. Một thế giới của tình yêu thương và niềm tin............................. -57-

2.2.3. Một không gian văn hóa đậm đà bản sắc người Việt................. -60-

2.3. Quan điểm tiếp cận thế giới “cổ tích” của tác giả qua mảng truyện dân gian viết lại…………………………………………………………...-63-

2.3.1. Những bài học rút ra cho người đọc, trong đó có bạn đọc thiếu nhi..-63-

2.3.2. Những nguồn cảm hứng lớn về lịch sử, về cuộc sống……………....-67-

Chương 3: NGHỆ THUẬT KỂ CHUYỆN CỦA TÔ HOÀI  TRONG NHỮNGTRUYỆN DÂN GIAN VIẾT LẠI DÀNH CHO THIẾU NHI........ -71-

3.1. Vấn đề cốt truyện của Tô Hoài trong mảng truyện dân gian viết lại   -71-

3.1.1. Việc xử lí chất liệu dân gian trong xây dựng cốt truyện............. -71-

3.1.2. Đem cốt truyện dân gian trở về với đời sống............................. -73-

3.1.3. Xây dựng cốt truyện mang tính phiêu lưu………………………….-75-

3.2. Thế giới nhân vật.......................................................................... -79-

3.2.1. Nhân vật là người anh hùng trong truyền thuyết....................... -79-

3.2.2. Nhân vật khác............................................................................ -82-

3.2.3. Các biện pháp xây dựng nhân vật…………………………………….-84-

3.3. Nghệ thuật kể chuyện................................................................... -89-

3.3.1. Kể chuyện theo cách kể của dân gian......................................... -89-

3.3.2. Vấn đề sử dụng từ loại............................................................... -92-

KẾT LUẬN........................................................................................ -95-

TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................. -97-


 

MỞ ĐẦU

 

1. Lý do chọn đề tài

1.1. Tô Hoài là một trong những nhà văn lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. Hơn 160 tác phẩm lớn nhỏ trong gần 70 năm cầm bút với nhiều thể loại, nhiều đề tài đã chứng tỏ sức sáng tạo dồi dào của tác giả. Việc nghiên cứu sự nghiệp sáng tác của nhà văn tuy đã được tiến hành hết sức rộng rãi, song vẫn còn một số vấn đề bỏ ngỏ. Tiếp tục nghiên cứu Tô Hoài là góp phần làm đầy đặn thêm những hiểu biết về tác giả này.

1.2. Trong sự nghiệp sáng tác của Tô Hoài, có một mảng quan trọng dành cho thiếu nhi. Ở đó, ngoài những truyện viết về loài vật, về những tấm gương anh hùng trong cách mạng và kháng chiến, về cuộc sống mới... còn có mảng truyện được viết lại từ những câu chuyện dân gian. Tuy nhiên, việc tìm hiểu những sáng tác này vẫn chưa được tiến hành một cách rốt ráo, vì thế, cần phải tiếp tục tìm hiểu để làm sáng tỏ thêm.

 Trong tình hình văn học thiếu nhi nhiều khi còn chưa được quan tâm đúng mức, việc tìm hiểu những sáng tác này là hi vọng làm sáng tỏ thêm một số vấn đề phục vụ cho việc bồi dưỡng tâm hồn các em.

1.3. Cho đến nay, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về sự nghiệp sáng tác của Tô Hoài, nhưng viết về tiểu thuyết lịch sử của Tô Hoài còn ít ỏi và chỉ đề cập đến một vài phương diện trong Nhà Chử, Đảo hoang, Chuyện nỏ thần.

Chính vì vậy, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Đặc điểm truyện dân gian viết lại của Tô Hoài” với mong muốn tìm hiểu và đánh giá một cách đầy đủ hơn những thành công và đóng góp của Tô Hoài ở mảng truyện này.

 

 

2. Lịch sử vấn đề

2.1. Từ lâu, cái tên Tô Hoài đã trở nên quen thuộc với bạn đọc ở nhiều lứa tuổi khác nhau. Tô Hoài viết nhiều tác phẩm thuộc nhiều thể loại, đề tài và đến lượt con người và sáng tác của ông cũng trở thành đối tượng quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, phê bình văn học. Các bài viết về tác phẩm của Tô Hoài thường tập trung vào những mảng đề tài quen thuộc hoặc các tác phẩm nổi tiếng của ông.

Nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Phan trong bài: “Tô Hoài - Nguyễn Sen” (Nhà văn hiện đại, quyển IV, Nhà xuất bản Tân Dân, 1944) đã xếp Tô Hoài vào nhóm tác giả “tả chân” nhưng “có khuynh hướng xã hội”. Qua phân tích Quê người và O chuột, tác giả bài viết phát hiện ra “biệt tài về những cảnh nghèo nàn của dân quê” và khả năng miêu tả tinh tế thế giới loài vật cùng những điểm yếu trong văn Tô Hoài ở giai đoạn này.

“Lời giới thiệu” cho Tuyển tập Tô Hoài, 1987 của giáo sư Hà Minh Đức là một bài viết công phu, đánh giá khá đầy đủ những đóng góp của Tô Hoài qua gần nửa thế kỉ sáng tác, trong những tác phẩm viết cho tuổi thơ và người lớn, về làng quê ngoại ô và miền núi, ở các thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết và kí. Bài viết cũng làm nổi bật phong cách sáng tạo nghệ thuật của Tô Hoài ở “năng lực phát hiện và nắm bắt nhanh chóng thế giới khách quan”, ở các phương diện miêu tả phong tục tập quán, khung cảnh thiên nhiên, tính cách nhân vật, tìm tòi sáng tạo ngôn từ và cấu trúc câu văn. Với giáo sư Hà Minh Đức, Tô Hoài là “cây bút văn xuôi sắc sảo và đa dạng”, là “một ngòi bút tươi mới không bị cũ đi với thời gian”.

Trong bài Sáng tác của Tô Hoài (Sách Tác giả văn xuôi Việt Nam hiện đại, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1976), nhà nghiên cứu Vân Thanh điểm qua những tác phẩm Tô Hoài viết từ trước Cách mạng tháng Tám cho đến năm 1971, tập trung phân tích những thành công của đề tài miền núi qua Núi cứu quốc, Truyện Tây Bắc, Miền Tây, Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ, ở các phương diện miêu tả khung cảnh miền núi, xây dựng những nhân vật tích cực, phản ánh sự đổi thay trong cuộc đời người dân vùng cao qua hai giai đoạn trước và sau cách mạng.

Tác giả Nguyễn Long trong bài Quan niệm nghệ thuật về con người trong truyện ngắn Tô Hoài về miền núi (Diễn đàn văn nghệ Việt Nam, số tháng 6/1999), qua phân tích những trường hợp cụ thể trong Núi cứu quốc, Truyện Tây Bắc, liên hệ đến Họ Giàng ở Phìn Sa, Miền Tây và một vài tác phẩm của các tác giả khác, đã rút ra quan niệm nghệ thuật về con người trong truyện ngắn Tô Hoài về miền núi biểu hiện ở chỗ con người được đặt trong hoàn cảnh chính trị, xã hội của những năm đầu sau cách mạng. Đó là sự giác ngộ và vùng lên đấu tranh của đồng bào dân tộc, là sự giản dị, gần gũi, cùng chia sẻ ngọt bùi cay đắng với dân của người cán bộ kháng chiến. Theo tác giả nét chung ở nhân vật của Tô Hoài là được phát hiện từ đám đông. Tác giả bài viết cũng khẳng định: “Quan niệm nghệ thuật về con người trong truyện ngắn Tô Hoài về đề tài miền núi có một chất lượng mới so với quan niệm nghệ thuật về con người ở giai đoạn trước”.

Nguyễn Đình Thi với bài Tập truyện ngắn Núi cứu quốc năm 1949, giới thiệu hoàn cảnh sáng tác, nêu đề tài chung của cả sáu truyện ngắn trong tập là nói về những cuộc đời lam lũ đau thương nhưng giàu lòng yêu nước của người dân ở vùng núi Cứu quốc trong những năm kháng chiến chống Pháp. Bài viết cũng chỉ ra hạn chế của Tô Hoài ở cái nhìn đôi lúc ẩn chứa nét giễu cợt trước sự lạc hậu, mê tín, đói rách của người dân miền núi. Nói như Nguyễn Đình Thi là: “Tô Hoài thú Việt Bắc chứ chưa thực sự yêu Việt Bắc”, “chưa thực đem tâm hồn và tư tưởng vào hàng ngũ”, “chưa kịp hòa tư tưởng và tâm hồn theo đề tài”.

Về Truyện Tây Bắc, tác phẩm được giải thưởng văn xuôi năm 1955 của Hội Nhà văn Việt Nam, các bài viết Tô Hoài và “Truyện Tây Bắc” của Hoàng Trung Thông (1954), “Truyện Tây Bắc” của Tô Hoài của Huỳnh Lý (1980), “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài của Nguyễn Văn Long (1982), Về “Vợ chồng A Phủ” của Đỗ Kim Hồi (1997), Vợ chồng A Phủ của Nguyễn Quang Trung (1999), “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài (Hà Minh Đức)... đều giới thiệu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm và cảm hứng sáng tác của tác giả. Ở mức độ khác nhau, các bài viết hoặc phân tích của ba truyện hoặc đi sâu vào một truyện, làm nổi bật các phương diện chủ đề, nội dung, nghệ thuật xây dựng nhân vật, ý nghĩa nhân đạo sâu sắc của tác phẩm. Các tác giả cũng thống nhất khẳng định chất thơ đậm đà của cảnh và người Tây Bắc, cái nhìn đúng đắn, chân thực đầy cảm thông và trân trọng của nhà văn đối với người dân vùng cao, ghi nhận bước tiến rõ nét so với cái nhìn của Tô Hoài trong những tác phẩm viết về miền núi trước đây.

Về tiểu thuyết Miền Tây, giải thưởng Hội Nhà văn Á Phi năm 1970, các bài Tô Hoài với “Miền Tây” của Phan Cự Đệ (1968), Tiểu thuyết “Miền Tây” của Tô Hoài của Hà Minh Đức (1968), Đọc “Miền Tây” của Khái Vinh (1969) đã tập trung làm rõ sự cũ và xã hội mới, những đặc sắc trong miêu tả thiên nhiên và phong tục vùng cao cùng những chỗ được và chưa được khi xây dựng tính cách nhân vật trong tác phẩm.

Đối với những tác phẩm viết về vùng quê ngoại ô của tác giả, bài “Quê nhà”, “Quê người”, “Mười năm”, bộ ba tiểu thuyết về quê hương của giáo sư Hà Minh Đức ghi lại câu chuyện với Tô Hoài về hoàn cảnh sáng tác, những điểm chung về nhân vật, sự kiện trong ba cuốn tiểu thuyết, quan niệm của nhà văn khi viết về người nông dân, chỗ giống và khác nhau của làng quê trong tác phẩm của Tô Hoài so với tác phẩm của Nam Cao và Ngô Tất Tố.

Bài Tô Hoài với “Người ven thành” của tác giả Triều Dương (1973) đề cập đến hai truyện viết về vùng ngoại ô quê ngoại Tô Hoài là Câu chuyện bờ đầm sen cửa miếu Đồng Cổ và Người ven thành. Bài viết đánh giá cao những trang miêu tả thiên nhiên, sinh hoạt, phong tục, quang cảnh quá khứ, vốn hiểu biết về nghề làm giấy dó của Tô Hoài. Đồng thời cũng chỉ ra nhược điểm ở chỗ tâm trạng nhân vật chưa khơi sâu, vào chi tiết chưa thật chính xác và bày tỏ kỳ vọng ở Tô Hoài trong mảng tiểu thuyết lịch sử.

Cũng về hai truyện ngắn này, trong bài Người ven thành xưa... và nay, tác giả Thiếu Mai lại nhấn mạnh vẻ đẹp của người Hà Nội xưa và nay qua các nhân vật, khẳng định thành công của tác giả trong bố cục, dựng cảnh, sáng tạo ngôn ngữ nhưng vẫn không bỏ qua vài chỗ dùng từ đặt câu khó chấp nhận.

Xoay quanh mảng hồi ức và chân dung văn học của Tô Hoài, bài viết Tô Hoài qua “Tự truyện” (Vân Thanh, 1980) đề cập đến những tác phẩm ghi lại hồi ức của tác giả về quãng đời thơ ấu (Cỏ dại), những năm học cấp 1 (Mùa hạ đến, mùa xuân đi) và những năm tháng đi kiếm việc làm (Những người thợ củi, Đi làm). Đó là “chuyện cá nhân, gia đình, làng quê và xa hơn chút ít là Kẻ chợ...”. Bài Những gương mặt - chân dung văn học Tô Hoài của tác giả Phạm Việt Thương (1989) giới thiệu cuốn sách gần 200 trang viết về Các cây bút văn xuôi “thế hệ trước Cách mạng tháng Tám” cùng những mày mò, trăn trở, vật lộn với cuộc đời... và chân dung hai nhà thơ Nguyễn Bính, Trần Huyền Trân với tâm niệm “hãy hiểu con người qua tác phẩm của họ”. Bài Cát bụi chân ai đăng trên báo Văn nghệ ngày 13/11/1993 ghi lại cuộc trao đổi giữa Xuân Sách và Trần Đức Tiến về cuốn hồi ký đã cho bạn đọc “nhìn một số nhân vật lớn của văn chương nước nhà từ một cự ly gần”. Còn nhà nghiên cứu Đặng Thị Hạnh trong bài Viết về một cuộc đời và những cuộc đời (1998) thì đi sâu phân tích cấu trúc thời gian và ngôn ngữ trong Cát bụi chân ai.

Giáo sư Phong Lê trong bài Tô Hoài, 60 năm viết... (1999) đã đánh giá chặng đường sáng tác 60 năm của Tô Hoài qua các giai đoạn trước và sau cách mạng, những đóng góp của Tô Hoài cho nền văn học ở các đề tài và thể loại, đồng thời khẳng định vẫn “chưa nói hết được những điều muốn nói” về Tô Hoài.

Ngoài công trình của các nhà nghiên cứu, phê bình văn học còn có một số khóa luận đại học, luận văn cao học bàn về một khía cạnh nào đó trong sáng tác của Tô Hoài. Có thể kể đến Con người và không gian ngoại ô trong tác phẩm Tô Hoài trước cách mạng (Nguyễn Thị Mỹ Dung, 2002), Đặc điểm ngôn ngữ miêu tả trong truyện “Tây Bắc” của Tô Hoài (Hà Thị Thu Hiền, 2004), Nghệ thuật trần thuật trong hồi ký của Tô Hoài (Lê Thị Hà, 2007), Hình tượng tác giả trong hồi ký Tô Hoài (Nguyễn Văn Tài, 2008)...

Nhà nghiên cứu Thanh Vân trong Tô Hoài với thiếu nhi (1982) đánh giá cao những đóng góp của Tô Hoài trong mảng sáng tác của thiếu nhi ở đề tài phong phú, thể loại đa dạng, nội dung phù hợp với lứa tuổi. Truyện về các tấm gương anh hùng trước cách mạng và trong kháng chiến có tác dụng giáo dục lý tưởng và đạo đức cho các em sắp bước vào đời. Sáng tác thuộc loại “những mẩu chuyện nhỏ”, xinh xắn, nhẹ nhàng nhưng sâu sắc nhằm ca ngợi xã hội mới là viết cho bạn đọc nhỏ tuổi hơn. Truyện lịch sử viết cho lứa tuổi lớn, gợi khát vọng tìm hiểu đất nước, tình yêu quê hương, yêu lao động và bài học về ý chí, nghị lực của con người. Bài viết cũng phân tích bút pháp miêu tả sinh động, khả năng quan sát sắc sảo, yếu tố trữ tình thấm đẫm và nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ sinh động, cụ thể, phù hợp tâm lý thiếu nhi của nhà văn Tô Hoài.

Cùng viết về tác phẩm nổi tiếng Dế mèn phiêu lưu ký, trong khi các tác giả Nguyễn Lộc - Đỗ Quang Lưu đi sâu phân tích nội dung, ý nghĩa của tác phẩm, từ chuyện con dế liên tưởng đến con người thì tác giả Trần Đăng Xuyền, ngoài việc đề cập đến ý nghĩa tác phẩm, còn nhấn mạnh sở trường miêu tả phong tục nông thôn qua xã hội loài vật và tài năng quan sát tinh tế của Tô Hoài. Tác giả Gôlômep lại nói về sự đón nhận nồng nhiệt của bạn đọc nhỏ tuổi Liên Xô khi Dế mèn phiêu lưu ký được dịch sang tiếng Nga và một số thứ tiếng dân tộc khác ở Liên Xô.

Ở những mức độ khác nhau, các bài viết của các nhà nghiên cứu Hà Minh Đức, Vân Thanh, Hoàng Anh đều ghi nhận thành công của Tô Hoài ở mảng sáng tác cho thiếu nhi, nhất là khi viết về loài vật. Ngoài ra còn có các khóa luận đại học của Mai Thị Huệ (1995) bàn về Nghệ thuật miêu tả thế giới loài vật của Tô Hoài trong “Dế mèn phiêu lưu ký”, Nguyễn Vân Anh (1998) Tìm hiểu những thành công trong nghệ thuật miêu tả thế giới loài vật của Tô Hoài,...

Từ truyện Kim Đồng viết về tấm gương anh hùng của Kim Đồng tức Nông Văn Dền, người đội viên đầu tiên của Đội Thiếu niên tiền phong, Tô Hoài viết kịch bản phim Kim Đồng. Bộ phim giành được 4 giải thưởng tại Đại hội điện ảnh Á Phi ở Giacacta 1963. Các bài viết: Kim Đồng - một bộ phim về truyền thống cách mạng của nhân dân ta (Nguyễn Hồ, 1964), Những bộ phim chiến đấu (Phỏng vấn của báo Văn nghệ, 1964), Kim Đồng, một bộ phim tốt (báo Văn nghệ, 28/8/1964) đã phân tích những yếu tố làm nên thành công của bộ phim từ đạo diễn tài năng, quay phim sáng tạo đến diễn viên nhập vai khá đạt. Riêng tác giả kịch bản, nhà văn Tô Hoài, để xây dựng nhân vật Kim Đồng, “đã viết từ một cảm xúc sâu sắc, ấp ủ từ lâu”.

2.2. Trong bài Tiểu thuyết “Đảo hoang” của Tô Hoài (1976), giáo sư Phan Cự Đệ đánh giá cao những giá trị nội dung của tác phẩm: ca ngợi tình yêu quê hương đất nước, ca ngợi sức mạnh của ý chí và nghị lực con người trong công cuộc chinh phục thiên nhiên qua nhân vật tiêu biểu Mai An Tiêm. Tác giả bài viết cũng phát hiện nhà văn Tô Hoài đã khai thác những đặc điểm của thần thoại, truyền thuyết, cổ tích trong việc miêu tả thế giới cây cỏ, chim muông, khơi dậy ước mơ khám phá thiên nhiên ở các em thiếu nhi và khẳng định Đảo hoang “đánh dấu một bước tiến đáng kể trong nghệ thuật viết tiểu thuyết”, “là một thành công quan trọng... mở ra những phương hướng và kinh nghiệm trong việc khai thác một cách khoa học và nghiêm túc văn học dân gian để viết thành truyện và tiểu thuyết cho thiếu nhi...”. Cũng theo tác giả bài viết, trong tác phẩm này, Tô Hoài chưa chú ý đúng mức sự phân chia giai cấp bước đầu trong xã hội, chưa quan tâm đến mặt đấu tranh xã hội ở nhân vật An Tiêm.

Gọi Đảo hoang là “cuốn sách tuyệt vời”, trong bài Đọc “Đảo hoang” dịch ở Liên Xô (1981), tác giả Accađi Xtơrugaxki đã nêu ấn tượng sâu sắc của mình về cốt truyện phiêu lưu hấp dẫn, những nhân vật hết sức sinh động và trí tưởng tượng phong phú của Tô Hoài thể hiện trong tác phẩm; tác giả bài viết cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ Tô Hoài ở nhiều phương diện: nhà văn, nhà hoạt động xã hội nổi tiếng, con người khiêm nhường, chân thành, thủy chung trong tình bạn, một người tốt “không bị vinh quang làm hỏng”.

Trong bài Đọc “Chuyện nỏ thần” (1985), sau khi nêu những điều kiện thuận lợi về lịch sử, xã hội, văn hóa làm cơ sở cho việc hình thành tiểu thuyết Chuyện nỏ thần, tác giả Đỗ Bạch Mai đã đánh giá trí tưởng tượng và vốn sống của Tô Hoài trong việc miêu tả, trần thuật, xây dựng nhân vật, đồng thời cũng khẳng định “cuốn tiểu thuyết có một giọng văn thuần Việt khá mẫu mực”.

Cũng về tác phẩm này, tác giả Văn Hồng trong “Chuyện nỏ thần”, hiện thực và huyền thoại lại tập trung làm rõ mối quan hệ giữa bút pháp hiện thực và bút pháp huyền thoại trong các chi tiết miêu tả phong tục tập quán, hội hè, lao động xây thành, làm nỏ cũng như trong nghệ thuật xây dựng hai nhân vật điển hình là Cao Lỗ và vua Thục. Theo Văn Hồng thì “cách nhìn, cách cảm nhận của tác giả mang tính hiện thực lịch sử, còn cách nhìn, cách cảm nhận của nhân vật... ít nhiều mang tính huyền thoại”.

Ngoài ra, trong bài Tô Hoài với thiếu nhi, tác giả Vân Thanh có đề cập đến vẻ đẹp và sức hấp dẫn của Đảo hoang, ý nghĩa giáo dục thiếu nhi qua nhân vật An Tiêm. Tác giả Hà Minh Đức trong Lời giới thiệu (Tuyển tập Tô Hoài) có bàn đến sự tìm tòi sáng tạo ngôn từ của Tô Hoài thể hiện trong Nhà Chử.

“Là một nhà văn có nghề” (Hà Minh Đức), “Tô Hoài là một tấm gương sáng về tinh thần lao động sáng tạo, về công phu rèn luyện tay nghề của một người viết văn xuôi ở nước ta” (Trần Hữu Tá). Bởi vậy, “khám phá về ông cả về văn lẫn về đời là một say mê với chúng ta, những người có hạnh phúc được cùng thời với ông, và chắc cả thế hệ sau. Khám phá về ông... là đòi hỏi của tình cảm, của lòng biết ơn, sự noi gương” (Vũ Quần Phương).

Cho đến nay, đã có hơn 80 bài viết về Tô Hoài và các tác phẩm của ông và con số đó chắc sẽ chưa dừng lại. Ở đây, do khuôn khổ của luận văn, chúng tôi mới chỉ đề cập được một phần. Nhìn chung, các bài viết đều tập trung vào một số điểm sau đây:

Về sáng tác của Tô Hoài cho người lớn, phần nhiều các công trình nghiên cứu thường đi sâu vào phong cách nghệ thuật hoặc một mảng đề tài quen thuộc (ngoại ô, miền núi...) hoặc những tác phẩm nổi tiếng của ông (Truyện Tây Bắc, Miền Tây, Cát bụi chân ai...). Ở mảng sáng tác cho thiếu nhi, đa số bài viết xoay quanh truyện về loài vật, truyện về tấm gương anh hùng hay một số tác phẩm tiêu biểu (Dế mèn phiêu lưu ký, Kim Đồng...).

Hầu hết các nhà nghiên cứu, phê bình đều đánh giá cao trí tưởng tượng, vốn sống và vốn ngôn ngữ phong phú của Tô Hoài, đồng thời khẳng định tài năng của ông trong nghệ thuật xây dựng nhân vật và nghệ thuật miêu tả (tả thiên nhiên, phong tục, lễ hội và tả loài vật).

Đề tài lịch sử với ba tác phẩm đặc sắc Nhà Chử, Đảo hoang, Chuyện nỏ thần mới chỉ có ít công trình đề cập đến và cũng chỉ bàn về một số phương diện nào đó mà chưa đi sâu vào thế giới nghệ thuật của ba tác phẩm này. Luận văn về Tô Hoài khá nhiều nhưng về truyện lịch sử của ông còn quá ít ỏi. Còn với những truyện dân gian viết lại trong “101 chuyện ngày xưa”, cho đến nay vẫn chưa có tài liệu nghiên cứu nào đề cập đến.

Nhìn chung, ý kiến bàn về tác phẩm của Tô Hoài khá phong phú, dù trực tiếp hay không trực tiếp bàn về đề tài lịch sử đều chứa đựng ít nhiều những gợi ý quý báu cho chúng tôi trong việc thực hiện đề tài này.

 

3. Đối tượng nghiên cứu

Đặc điểm truyện dân gian viết lại của Tô Hoài.

 

4. Nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu

Luận văn đặt ra 3 vấn đề nghiên cứu:

- Tìm hiểu một cách khái quát về mảng truyện dân gian viết lại trong sự nghiệp sáng tác của Tô Hoài.

- Hình tượng cuộc sống cổ xưa của người Việt trong buổi đầu dựng nước và giữ nước, từ đó thấy được quan điểm tiếp cận truyền thống của tác giả qua Nhà Chử, Đảo hoang, Chuyện nỏ thần và 101 chuyện ngày xưa.

- Những đặc sắc nghệ thuật qua ba tác phẩm Nhà Chử, Đảo hoang, Chuyện nỏ thần và 101 chuyện ngày xưa.

 

5. Phương pháp nghiên cứu

Trong luận văn này, chúng tôi vận dụng và kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, trong đó có các phương pháp chính:

- Phương pháp phân tích.

- Phương pháp hệ thống.

- Phương pháp thống kê.

- Phương pháp so sánh.

- Phương pháp loại hình.

 

6. Đóng góp mới của luận văn

Luận văn tập trung tìm hiểu và xác định những đặc điểm trong những truyện dân gian viết lại của Tô Hoài. Kết quả của luận văn có thể là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu về sáng tác của Tô Hoài, về văn học viết cho thiếu nhi hoặc về các tác phẩm văn học được gợi hứng từ quá khứ.

 

7. Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được triển khai trong 3 chương:

Chương 1. Truyện dân gian viết lại trong sự nghiệp sáng tác của Tô Hoài

Chương 2. Cảm nhận của nhà văn về cuộc sống trong mảng truyện dân gian viết lại

Chương 3. Nghệ thuật kể chuyện của Tô Hoài trong những truyện dân gian viết lại dành cho thiếu nhi

 

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên thuvien24 đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
vantribinhdinh
Toi xin cam on su ho tro nhiet tinh cua thuvien24!
hoangha1983
Cảm ơn web đã gửi cho tài liệu.
phanhaicuong
Cái này được nè, thanks
nvodatinh123
Bạn còn tài liệu nào liên quan nữa không?
danganhtuyet
Tài liệu nóng hổi, vừa thổi vừa down
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng
Báo cáo Hệ thống kênh dẫn nguội

Báo cáo Hệ thống kênh dẫn nguội

Lượt down: 0

Người đăng: mupoanh

100 câu hoi loãng xuong

100 câu hoi loãng xuong

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Phac do dieu tri Nhi khoa

Phac do dieu tri Nhi khoa

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

De Cuong On Tap GP

De Cuong On Tap GP

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

hướng dẫn thực hành điều dưỡng cơ bản 2

hướng dẫn thực hành điều dưỡng cơ bản 2

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

huong-dan-thuc-hanh-55-ktdd-co-ban-tap-2

huong-dan-thuc-hanh-55-ktdd-co-ban-tap-2

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

huong-dan-thuc-hanh-55-ky-thuat-dieu-duong-tap-1

huong-dan-thuc-hanh-55-ky-thuat-dieu-duong-tap-1

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Atlas giải phẫu người

Atlas giải phẫu người

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Điều dưỡng cơ bản 2

Điều dưỡng cơ bản 2

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Điều dưỡng cơ bản 1

Điều dưỡng cơ bản 1

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Building a Vision

Building a Vision

Lượt down: 0

Người đăng: bkl1989

See you at the top

See you at the top

Lượt down: 0

Người đăng: bkl1989