Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ ngôn ngữ

Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ ngôn ngữ

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại: Khoa học, xã hội

Cập nhật:

Kiểu file: doc

Người đăng:

Điểm download: 400

Lượt tải: 5

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click


                    Lời cảm ơn


    Luận văn này được thực hiện tại trường Đại học Vinh.  Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo, Tiến sỹ Trần Văn Minh người đ• tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin cảm ơn Trường Đại học Vinh, Khoa Sau Đại học, các Giáo sư, Tiến sỹ thuộc bộ môn Lý luận ngôn ngữ đ• tạo điều kiện tốt cho tôi trong suốt thời gian học tập.
     Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình, cơ quan và các đồng nghiệp đ• giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
    Luận văn sẽ không tránh khỏi những sai sót, chúng tôi kính mong nhận được nhiều ý kiến quý báu của các thầy giáo, cô giáo và những người quan tâm đến vấn đề này.
Xin chân thành cảm ơn!













Mục lục
                                                 
                                                                                                                  Trang
Mở đầu …………………………………..………………………………………1
1. Lý do chọn đề tài...…………………………………………………………….1
2. Lịch sử vấn đề… ………………………………………………………………2
3. Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu... ………………………………………….4
4. Phương pháp nghiên cứu ..…………………………………………………….5
5. Đóng góp của luận văn…..…………………………………………………….5 6. Bố cục luận văn ..……………………………………………………………...6
Chương 1: Một số giới thuyết chung……….……...……………………………7
1.1.    Danh ngôn và danh ngôn Hồ Chí Minh……………………………………7
    1.1.1. Danh ngôn…………………………………………………………..7
    1.1.2.  Danh ngôn Hồ Chí Minh…………………………………………...9
    1.1.2.1. Xuất xứ danh ngôn Hồ Chí Minh………………………………..10
    1.1.2.2. Nội dung của danh ngôn Hồ Chí Minh………………………….10
    1.1.2.3. ý nghĩa của việc nghiên cứu danh ngôn Hồ Chí Minh…………..28
1.2.    Sơ lược về sự nghiệp Hồ Chí Minh……………….………………………28    1.2.1.  Chủ tịch Hồ Chí Minh - anh hùng giải phóng dân tộc……………28
    1.2.2.  Hồ chí Minh -  nhà văn hoá lớn…………………………………..33
    1.2.3. Hồ Chí Minh - một bậc thầy sử dụng ngôn ngữ…………………...37
1.3.    Về các đơn vị ngôn ngữ được khảo sát trong danh ngôn Hồ Chí Minh….44
    1.3.1. Từ thuần Việt và từ Hán Việt……………………………………...44
    1.3.2. Phụ từ và quan hệ từ……………………………………………….45
    1.3.3. Thành ngữ và tục ngữ……………………………………………...46
    1.3.4. Câu………………………………………………………………...48
Chươơng 2: Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ từ ngữ …………...…..……...50
2.1.    Từ thuần Việt và từ Hán Việt trong danh ngôn Hồ Chí Minh……………50
    2.1.1. Từ thuần Việt trong danh ngôn Hồ Chí Minh……………………..50
    2.1.2. Từ Hán Việt trong danh ngôn Hồ Chí Minh………………………53
2.2.    Phụ  từ  và quan hệ từ trong danh ngôn Hồ Chí Minh…….……………...56
    2.2.1. Phụ từ trong danh ngôn Hồ Chí Minh……………………………..56
    2.2.2. Quan hệ từ trong danh ngôn Hồ Chí Minh………………………...60
2.3.    Thành ngữ  trong danh ngôn Hồ Chí Minh ………...…………..………..63
Chương 3: Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ diễn đạt……………………...68
3.1.    Cấu tạo câu trong danh ngôn Hồ Chí Minh……...………….……………68
    3.1.1. Câu đơn bình thường  ……………………………………………..68
    3.1.2. Câu đơn đặc biệt …………………………………………………..71
    3.1.3. Câu ghép trong danh ngôn Hồ Chí Minh…………...……………..74
3.2.    Cách dùng tục ngữ trong danh ngôn Hồ Chí Minh ………..…………….78        3.3.   Một số biện pháp tu từ trong danh ngôn Hồ Chí Minh…….…….……….85
    3.3.1. Biện pháp so sánh trong danh ngôn Hồ Chí Minh………………...85
    3.3.2. Biện pháp điệp cú pháp (cú pháp sóng đôi) trong danh ngôn
                    Hồ Chí Minh………………………………………………….……90
    3.2.3. Biện pháp đối trong danh ngôn Hồ Chí Minh……………………..93
    3.2.3. Biện pháp lặp đầu và lặp cuối ……………………………………..97
3.3.   Về các danh ngôn Hồ Chí Minh bằng văn vần………………………….102 Kết luận…………………….………………………………………………...………...106
Tài liệu tham khảo………………………..…………………………………..109
Tài liệu khảo sát ……………………………………………..……………….113
Phụ lục ………………………………………………………………….…….114





Mở đầu

1. Lý do chọn đề tài  
1.1. Trong bốn chục năm gần đây, việc nghiên cứu về Hồ Chí Minh đ• không ngừng mở rộng và phát triển về nội dung lẫn quy mô. Bắt đầu từ các cơ quan tuyên huấn của Đảng, sau đó đ• trở thành mối quan tâm của toàn x• hội, nhất là các nhà nghiên cứu thuộc lĩnh vực khoa học x• hội - nhân văn (trong đó có ngôn ngữ học). Nhiều đề tài khoa học trọng điểm quốc gia được thực hiện, nhiều cuộc hội thảo khoa học được tổ chức, nhiều cuộc thi tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh được phát động, thậm chí một số đơn vị đ• thành lập trung tâm nghiên cứu về Hồ Chí Minh. Tất cả bắt nguồn từ “nghiên cứu về Hồ Chí Minh đ• trở thành một bộ môn khoa học nghiên cứu chuyên ngành ở nước ta” [46; tr48].
Có thể nói, ở Việt Nam chưa có một nhân vật lịch sử, một con người nào được giới nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm và nghiên cứu nhiều như vậy. Những bài báo, những công trình nghiên cứu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đ• được công bố và đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
1.2.     Trong cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngôn ngữ là phương tiện quan trọng giúp Người truyền bá lý tưởng cách mạng trong sự nghiệp lớn lao của mình.
Đối với Hồ Chí Minh, ngôn ngữ không chỉ là thứ của cải vô cùng lâu đời, vô cùng quí báu của dân tộc mà còn là một trong những công cụ không thể thiếu trong công tác tuyên truyền, giác ngộ ý thức giai cấp, phát triển và củng cố nhận thức x• hội trong cán bộ nhân dân. Vì thế những bài viết, những bài nói của Người giản dị, chân thực nhưng sâu sắc, có sức lay động, thuyết phục lòng người. Nhiều câu nói, câu viết đ• trở thành những khẩu hiệu hành động cách mạng, chân lý sống của thời đại.
1.3.     Hiện nay “Tư tưởng Hồ Chí Minh”đ• trở thành một môn học bắt buộc ở  các trường chuyên nghiệp. Các tầng lớp trong x• hội, đặc biệt là cán bộ, đảng viên và thanh niên đang hưởng ứng tích cực phong trào “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Vì vậy, việc nghiên cứu về ngôn ngữ Hồ Chí Minh là một trong những vấn đề lý luận quan trọng giúp chúng ta hiểu thêm về cuộc đời cũng như sự nghiệp của Người. Với đề tài “Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ ngôn ngữ ”, chúng tôi mong muốn tìm hiểu thêm việc sử dụng ngôn ngữ của Người, đồng thời qua đó hiểu thêm về nội dung (lý tưởng, đạo đức, nhân cách …) của Người.  

2. Lịch sử vấn đề
Nghiên cứu về Hồ Chí Minh là đề tài vô tận của khoa học x• hội nhân văn, trong đó có ngôn ngữ học. Trước đây, khi nói đến Hồ Chí Minh người ta thường nói về một thiên tài với tầm vóc to lớn của thời đại nhưng gắn liền với một phong cách giản dị, đời thường. Gần đây các nhà nghiên cứu văn học, ngôn ngữ học cũng đ• quan tâm nhiều đến phong cách nghệ thuật hoặc phong cách ngôn ngữ của Người. Đến nay đ• có rất nhiều bài viết nghiên cứu về ngôn ngữ Hồ Chí Minh dưới nhiều góc độ đ• được công bố: Hoài Thanh (1955), Trần Thanh Mại (1960), Phong Lê (1986-1999), Nguyễn Đăng Mạnh (1997)... đi sâu khai thác phong cách ngôn ngữ văn chương Hồ Chí Minh; Hoàng Tuệ (1976), Lờ Anh Hiền (1980), Nguyễn Như í (1988), Lờ Anh Trà (1990), Nguyễn Lai (1996)… tỡm hiểu phong cỏch ngụn ngữ của Người qua cỏc bài viết, bài núi. Cỏc tỏc giả: Nguyễn Phan Cảnh (1965), Nguyễn Kim Thản (1970), Đào Thản – Hoàng Văn Hành (1980), Lớ Toàn Thắng - Nguyễn Hoàng Cổn (1988)…đi sõu khỏm phỏ những nột đặc sắc trong ngụn ngữ Hồ Chớ Minh. Cỏc tỏc giả như Hoàng Tuệ (1980), Nguyễn Thiện Giỏp (1988), Lờ Kinh Khiờn (1980)…tỡm hiểu những bài học về cỏch viết, cỏch dựng phương thức tập Kiều, cỏch dựng thành ngữ…trong cỏc bài viết của Người. Sự đa dạng trong ngụn ngữ Hồ Chớ Minh do sự tiếp xỳc ngụn ngữ cũng được cỏc tỏc giả như Nguyễn Huy Thụng (1988), Phan Văn Cỏc (1980), Đặng Anh Đào (1990)…đặt vấn đề nghiờn cứu.
Danh ngôn là những câu nói, câu viết nổi tiếng cả về nội dung lẫn hình thức. Nghiên cứu danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ ngôn ngữ sẽ góp phần xác định rõ thêm các đặc điểm về phong cách ngôn ngữ Hồ Chí Minh.
Về đặc điểm phong cách ngôn ngữ Hồ Chí Minh, có thể khái quát thành những nét chính sau qua các công trình nghiên cứu đ• được công bố.
- Trong bài “Phong cách thơ văn Hồ Chí Minh” [64; 207-299] tác giả Nguyễn Đăng Mạnh cho rằng: Phong cách văn chương của thơ, văn Hồ Chí Minh là sự ngắn gọn, hàm xúc, linh hoạt, sáng tạo, hoàn toàn làm chủ trong việc sử dụng các hình thức thể loại và ngôn ngữ, các bút pháp và các thủ pháp nghệ thuật khác nhau. “Tác giả còn sẵn sàng vượt qua độ số của câu, của chữ và pha trộn một cách thoải mái văn ngôn với bạch thoại, tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Đức với chữ Hán....”[223].
Cùng chung với quan điểm của Nguyễn Đăng Mạnh, các tác giả Nguyễn Thiện Giáp, Lê Như Tiến có bài viết “Những bài học về cách Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng thành ngữ tiếng Việt”[19]. Cù Đình Tú trong “Hồ chủ tịch dùng thành ngữ, tục ngữ” [64, tr. 872- 876] đ• nghiên cứu cách sử dụng thành ngữ, tục ngữ, sử dụng ngôn ngữ của Người để phục vụ công tác tuyên truyền trong những lần nói chuyện với quần chúng, với mọi tầng lớp trong x• hội. Tác giả khẳng định: Thái độ của Người đối với thứ vốn quý đó là tiếp thu có chọn lọc, có sửa đổi, có sáng tạo.
Đào Thản và Hoàng Văn Hành trong bài “Những  nét đặc sắc trong ngôn ngữ của Hồ Chí Minh” [64; 752 - 741] đưa ra nhận xét: Một trong những đặc điểm quan trọng trong việc dùng ngôn ngữ Hồ Chủ tịch là: tận dụng được lối diễn đạt hết sức quen thuộc với nhân dân trong mọi hoàn cảnh nói năng và mọi đối tượng một cách có hiệu quả nhất.
Lê Anh Trà [64; tr388 - 403], khi nghiên cứu đặc điểm cách viết, cách sử dụng ngôn ngữ Việt Nam trong văn chính luận của Hồ Chí Minh cho thấy, Người thích viết những bài ngắn gọn. “Những từ Hồ Chủ tịch dùng là những từ thông thường của quần chúng hoặc là những từ đ• được thông dụng trong quần chúng. Đặc biệt Hồ Chủ tịch hay dùng những thành ngữ cụ thể và giàu hình ảnh”. Tác giả khẳng định: “Phong cách ngôn ngữ trong lối viết của Người là giản dị, trong sáng, gọn gàng, học hỏi lời ăn tiếng nói của nhân dân, nhưng có đề cao nhất định” [401]
 Cùng chung quan điểm đó, Nguyễn Văn Tu trong bài “ Hồ Chí Minh sử dụng tài tình từ vựng để đả kích kẻ thù”[64], nghiên cứu cách dùng từ, sự sử dụng sáng tạo truyền thống ngôn ngữ dân tộc của Bác. Nguyễn Đình Thi trong “Văn Hồ Chủ tịch với nhân dân” [64; tr304 - 308] một lần nữa khẳng định: “Văn Người chính là lời nói, ý nghĩ của tất cả những con người nhỏ bé nhũn nhặn, cần cù dẻo dai, anh dũng...” [305]
    Tìm hiểu về câu văn của Bác, Lê Xuân Thại trong bài: “Câu văn của Bác Hồ” [44; tr67 - 80], đ• đưa ra nhận định: “Câu văn của Bác ngắn gọn, sáng sủa, dễ hiểu, dễ nhớ.”, “Lối đặt câu của Bác vừa sáng rõ lại vừa tinh tế chính xác”, “Câu văn của Bác nhiều vẻ, linh hoạt, nên sinh động, dễ gây cảm xúc. hứng thú, quần chúng thích đọc, thích nghe”. Hoài Thanh [64; tr252 - 256] đ• khẳng định: Câu văn của Bác rất ngắn gọn, bình dị, quần chúng và theo lệ thường của những câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao.
     Như vậy có thể thấy đặc điểm nổi bật của phong cách ngôn ngữ Hồ Chí Minh là tính giản dị, trong sáng và gần gũi với tất cả các tầng lớp nhân dân. Sự giản dị trong sáng đó bắt nguồn từ sự kết hợp tinh tế giữa giá trị truyền thống ngôn ngữ dân tộc với sự linh hoạt sáng tạo của Bác. Vì vậy phong cách ngôn ngữ của Hồ Chí Minh vừa có giá trị tình cảm lại vừa mang chất “thép”.
Khá nhiều khía cạnh về đặc điểm ngôn ngữ Hồ Chí Minh đ• được các nhà nghiên cứu quan tâm đến. Tuy nhiên, có thể nói, cho đến nay chưa có một công trình nghiên cứu tổng quát, toàn diện về phong cách ngôn ngữ của Hồ Chí Minh, trong đó mảng danh ngôn Hồ Chí Minh hầu như đang còn bỏ ngỏ. Đề tài: “Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ ngôn ngữ” nhằm góp phần nhỏ bé vào một công việc to lớn là nghiên cứu về di sản ngôn ngữ Hồ Chí Minh.

3. Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
    Đối tượng nghiên cứu của luận văn này là 517 danh ngôn được tập hợp trong sách “Danh ngôn Hồ Chí Minh” (Nhiều tác giả. Nhà xuất bản văn hóa - Thông tin  - 2000).
3.2. Nhiệm vụ  nghiên cứu
   Luận văn có nhiệm vụ giải quyết các vấn đề:
a) Phân tích đặc điểm ngôn ngữ của 517 danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ từ ngữ và diễn đạt.
b) Tìm hiểu một số nét đặc sắc trong cách sử dụng ngôn ngữ trong danh ngôn Hồ Chí Minh.

4. Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng trong luận văn này là:
1. Phương pháp thống kê - phân loại được dùng khi khảo sát định lượng các danh ngôn.
2. Phương pháp phân tích được dùng để phân tích các đặc điểm ngôn ngữ trong danh ngôn.

5. Đóng góp của luận văn
     Cố gắng giải quyết các nhiệm vụ nêu trên của đề tài, chúng tôi hi vọng luận văn này sẽ góp phần nhỏ bé vào công việc nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh:
- Nghiên cứu danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ ngôn ngữ, đề tài góp phần lý giải vì sao nhiều câu Bác viết hoặc nói đ• trở thành những câu nói nổi tiếng đi vào lòng người; đồng thời chúng ta cũng học tập được cách nói, cách viết ngắn gọn, giản dị, súc tích dễ hiểu và đầy tính triết lý của Bác.
- Bên cạnh đó, đề tài cũng góp phần vào việc thấy rõ hơn cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chủ tịch và những tư tưởng cách mạng được thể hiện qua danh ngôn của Người.

6. Bố cục luận văn
Luận văn gồm 113 trang chính văn, 04 trang phụ lục. Ngoài các phần mở đầu và kết luận, phần nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1:  Một số giới thuyết liên quan đến đề tài.
Chương 2:  Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ sử dụng từ ngữ.
Chương 3:  Danh ngôn Hồ Chí Minh từ góc độ diễn đạt.

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên thuvien24 đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
nvodatinh123
Bạn còn tài liệu nào liên quan nữa không?
thehung060290
Ngày càng phát triển và nội dung phong phú hơn nhé Thuvien24!
tranthibichngocqb
Mih cảm ơn nhiều
NhanPhan
Xin cảm ơn ban quản trị đã giúp đỡ
thanhdiem1307
Thanks
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng
Dự án : Quán kem - “Hot And Cold”

Dự án : Quán kem - “Hot And Cold”

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh

Quản lí nợ công ở Việt Nam Giai đoạn 2005 – 2011

Quản lí nợ công ở Việt Nam Giai đoạn 2005 – 2011

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh

Môi trường và phát triển bền vững

Môi trường và phát triển bền vững

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh

nuoc + da dang sinh hoc

nuoc + da dang sinh hoc

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh

MỐI QUAN HỆ GIỮA CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH VÀ LẠM PHÁT

MỐI QUAN HỆ GIỮA CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH VÀ LẠM PHÁT

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh

Định giá cổ phiếu CTG

Định giá cổ phiếu CTG

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh