Luận văn: Quyền được thông tin của công dân ở Việt Nam hiện nay

Luận văn: Quyền được thông tin của công dân ở Việt Nam hiện nay

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại: Luật

Cập nhật:

Kiểu file: pdf

Người đăng:

Điểm download: 200

Lượt tải: 6

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click
Chính sách đảm bảo Tài liệu này của thành viên mupoanh và được Thuvien24.com đảm bảo. Xem chi tiết
Đề tài: " Quyền được thông tin của công dân ở Việt Nam hiện nay " làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và thực trạng việc thực hiện Quyền được thông tin của công dân ở Việt Nam từ đó đưa ra các đề xuất, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và các biện pháp bảo đảm QĐTT trong điều kiện nước ta hiện nay. 
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thông tin có tầm quan trọng và dần được khẳng định qua lịch sử và quá trình
phát triển của xã hội. Trong thời đại ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của công
nghệ thông tin, loài người bước sang một xã hội văn minh mới được gọi là xã hội
thông tin. Thông tin đã ảnh hưởng sâu sắc trong mọi mặt của đời sống, từ kinh tế, văn
hóa, xã hội, chính trị, đến việc đảm bảo các quyền cơ bản của con người… với nhiều
hình thức hiện đại, đa chiều vì thông tin cung cấp cho người khác thì nó không mất đi
mà lại tăng lên giá trị. Trong lĩnh vực chính trị - xã hội, thông tin cũng đóng vai trò
then chốt trong việc đánh giá mức độ dân chủ, công bằng của một quốc gia. Quốc gia
nào có sự trao đổi thông tin hai chiều giữa nhà nước và người dân càng nhiều, càng
thực chất thì dân chủ được thực hiện càng hiệu quả và mang đến công bằng trong xã
hội nhiều hơn.
QĐTT của công dân là một trong các quyền cơ bản của con người, thuộc nhóm
quyền dân sự - chính trị, được ghi nhận trong nhiều văn kiện quốc tế như Tuyên ngôn
thế giới về quyền con người1
 năm 1948, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và
chính trị năm 1966, Công ước của Liên hiệp quốc về chống tham những mà nhà nước
Việt Nam đã trân trọng ghi nhận và tham gia là thành viên.
Thực tế cho thấy, QĐTT là một trong những công cụ pháp lý quan trọng để làm
sạch và năng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, phòng chống tham nhũng
và dân chủ hóa xã hội. Chính vì vậy, chỉ trong khoảng ba thập niên vừa qua, nhiều
quốc gia đã ban hành các văn bản pháp luật riêng về quyền được thông tin, điều này
cho thấy sự quan tâm và ủng hộ đặc biệt rộng rãi của cộng đồng quốc tế về vấn đề này.
Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này tại các quốc gia trên thế giới có sự khác nhau. Đã
có những quốc gia có sự phát triển QĐTT mạnh mẽ, cũng có những quốc gia còn trì
trệ, thụ động. Đối với những quốc gia mà ở đó tiếp tục duy trì sự “bí mật” thông tin, tất
yếu sẽ dẫn đến tham nhũng, bất bình đẳng xã hội. Nếu công dân trong một đất nước
không biết những gì đang diễn ra trong xã hội thì họ không thể giám sát hay tham gia
ý kiến, và đây sẽ không thể là tiền đề của một nền dân chủ. Với những đất nước mà
nạn tham nhũng tràn lan, thì hạn chế QĐTT hay duy trì bí mật là một cứu cánh của
những người có chức có quyền. Theo nhận định của Amartya Sen2
, người đã đoạt giải
Nobel về kinh tế năm 1998, thì hầu như không có tình trạng đói kém ở những quốc gia
dân chủ và tự do thông tin.
 
1
 Khoản 2 Điều 19 của Tuyên ngôn thế giới về quyền con người quy định: “Mọi người đều có quyền tự do ngôn
luận. Quyền này bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin, ý kiến, không phân biệt lĩnh vực,
hình thức tuyên truyền bằng miệng, bằng bản viết, in hoặc dưới hình thức nghệ thuật, thông qua bất kỳ phương
tiện thông tin đại chúng nào tuỳ theo sự lựa chọn của họ".
2
 The public’s right to know (1999), ARTICLE 19, London, tr.1.2
Vì vậy, QĐTT đã trở thành một nhu cầu bức thiết trong xã hội hiện đại ngày
nay. Một trong những cách thức hữu hiệu nhất mà lãnh đạo của nhiều quốc gia đang
tìm mọi cách để phát triển đất nước, cải thiện tình hình dân chủ trong xã hội là quy
định về QĐTT trong các văn bản pháp luật, vì quy định này sẽ tạo hành lang pháp lý
để bảo vệ các quyền khác trong tiến trình xây dựng xã hội dân chủ.
Bên cạnh những tác động tích cực trên, trong một chừng mực nào đó, QĐTT
cũng tạo ra những ảnh hưởng bất lợi nhất định đối với sự ổn định và phát triển kinh tế,
chính trị, xã hội của đất nước khi một số người lợi dụng quyền này để đưa ra các thông
tin thiếu tính chính xác, không trung thực, vi phạm các quy định về bảo vệ bí mật nhà
nước và quyền riêng tư, và người tiếp nhận thông tin bị ảnh hưởng theo những thông
tin đã tiếp nhận.
Ở Việt Nam, QĐTT của công dân đã được thể hiện trong nhiều chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ
lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 đã khẳng định bảo đảm QĐTT của công dân. Thể chế
hóa đường lối của Đảng, Hiến pháp năm 1992 quy định: “Công dân có quyền được
thông tin ... theo quy định của pháp luật” (Điều 69)3
. Gần đây, Nghị quyết Hội nghị lần
thứ Ba, Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của
Ðảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đã đề ra nhiệm vụ nghiên
cứu ban hành Luật bảo đảm QĐTT của công dân và coi đây là một trong các biện pháp
phòng, chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước. Trong thực tiễn, việc thực hiện QĐTT
của công dân đã đạt được những kết quả bước đầu, tuy nhiên xuất phát từ nhiều lý do
khác nhau như thể chế chưa hoàn thiện, nhận thức của xã hội về QĐTT chưa được
nâng cao, việc tổ chức thực hiện còn nhiều bất cập... do vậy việc thực hiện QĐTT ở
nước ta chưa đạt được những kết quả như mong muốn.
Việc nghiên cứu các vấn đề liên quan đến QĐTT của công dân và chỉ thực sự
phát triển mạnh từ năm 2008 đến nay khi Luật Tiếp cận thông tin được đưa vào
chương trình xây dựng luật của Quốc hội. Những công trình này đã đề cập đến một số
khía cạnh về QĐTT trên những phương diện và phạm vi khác nhau như thực trạng
pháp luật về tiếp cận thông tin ở Việt Nam, những nội dung cơ bản QĐTT ở nước
ngoài, những giới hạn của QĐTT, những kinh nghiệm trong việc xây dựng và thực
hiện luật tiếp cận thông tin ở các quốc gia, tính cấp thiết của việc ban hành Luật tiếp
cận thông tin ở Việt Nam hiện nay... Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào
nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện và đầy đủ về cơ sở lý luận QĐTT, về pháp
luật và thực tiễn thực hiện QĐTT, nhất là thực tiễn trong một số lĩnh vực của hoạt
động quản lý nhà nước. Những vấn đề về QĐTT của công dân chưa được làm rõ như:
thông tin, đặc điểm của thông tin do nhà nước quản lý; đặc điểm của QĐTT; nội hàm
của QĐTT và mối quan hệ giữa các quyền cấu thành nội hàm; các biện pháp pháp lý
 
3
 Trong Hiến pháp 1992 sửa đổi 2013 quy định tại Điều 25: “Công dân có quyền tiếp cận thông tin…” 3
đảm bảo QĐTT, vai trò của QĐTT trong việc bảo vệ các quyền khác, trong nhà nước
pháp quyền và nền dân chủ của các quốc gia; đánh giá thực tiễn thực hiện QĐTT; các
yếu tố tác động đến sự cần thiết, định hướng hoàn thiện pháp luật và việc thực hiện
QĐTT của công dân ở Việt Nam.
Như vậy, cho đến nay, vẫn chưa có một công trình khoa học nào ở cấp độ tiến sỹ
nghiên cứu, đánh giá một cách có hệ thống và toàn diện về QĐTT của công dân ở Việt
Nam hiện nay.
Vì những lý do trên, việc nghiên cứu một cách có hệ thống và cơ bản về QĐTT
của công dân là hoàn toàn cấp thiết, và đó là lý do tác giả quyết định lựa chọn đề tài:
“QUYỀN ĐƯỢC THÔNG TIN CỦA CÔNG DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY” làm
luận án tiến sĩ.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
2.1 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và thực
trạng việc thực hiện QĐTT của công dân ở Việt Nam, từ đó đưa ra các đề xuất, giải
pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và các biện pháp bảo đảm QĐTT trong điều kiện
nước ta hiện nay.
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt mục đích nghiên cứu trên, luận án có các nhiệm vụ cụ thể sau:
- Đưa ra hệ thống cơ sở lý luận cơ bản về QĐTT của công dân, trên cơ sở phân
tích khái niệm, đặc điểm và các biện pháp bảo đảm cho việc thực hiện quyền này.
- Khảo sát thực tiễn trong nước và một số nước khác, sau đó đánh giá, kết luận
thực trạng pháp luật và việc thực hiện pháp luật về QĐTT của công dân ở nước ta với
những ưu điểm và những tồn tại cần khắc phục.
- Đề xuất các phương hướng, kiến nghị cụ thể hoàn thiện pháp luật về QĐTT của
công dân trên cơ sở phân tích thực trạng, nhu cầu khách quan và quan điểm hoàn
thiện.
3. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
3.1 Phạm vi nghiên cứu
QĐTT là đề tài liên quan đến nhiều chủ thể khác nhau như công dân Việt Nam,
người nước ngoài, người không quốc tịch, tổ chức, tuy nhiên, trong phạm vi luận án
này chỉ tập trung nghiên cứu QĐTT của công dân mà không đề cập đến QĐTT của các
chủ thể khác.
QĐTT là đề tài nghiên cứu rộng, phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực, tuy
nhiên tác giả chỉ tập trung phân tích những nội dung cơ bản nhất về QĐTT của công
dân trong một số lĩnh vực mà QĐTT thể hiện rõ nét nhất, đó là lĩnh vực thông tin 4
truyền thông; tài chính, ngân hàng; thương mại; tài nguyên, môi trường; thủ tục hành
chính; và hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam
QĐTT được quy định bởi các tuyên ngôn, điều ước quốc tế và khu vực, các văn
kiện của Đảng, quy định pháp luật, tuy nhiên, Luận án chỉ tập trung nghiên cứu các
quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện quyền này ở Việt Nam từ 1992 đến nay
vì đây là giai đoạn mà QĐTT của công dân được chính thức ghi nhận trong Hiến pháp
1992.
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã sử dụng các nguồn tài liệu của một số
nước để so sánh, đối chiếu như Thụy Điển, Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Quốc... Vì
đây là những quốc gia mà QĐTT tương đối phát triển và ở nhiều thể chế chính trị khác
nhau.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của Luận án là lý thuyết và thực tiễn thực hiện QĐTT của
công dân ở Việt Nam, gồm những vấn đề sau:
- Phân tích các quan điểm hiện nay về thông tin và QĐTT, đưa ra khái niệm, đặc
điểm, nội dung và ý nghĩa của QĐTT của công dân; các thành tố tạo nên bảo các biện
pháp pháp lý đảm bảo việc thực hiện các QĐTT của công dân; làm rõ mối quan hệ
giữa QĐTT với các quyền tự do công dân khác.
- Làm sáng tỏ luận điểm: QĐTT của công dân là quyền cơ bản của công dân, có
vị trí quan trọng trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như hiện nay; là một
trong những lĩnh vực quyền thể hiện giá trị xã hội cao vì là cơ sở để bảo vệ các quyền
công dân khác; là “công cụ” phòng chống tham nhũng hiệu quả.
- Phân tích thực trạng pháp luật về QĐTT của công dân trong một số lĩnh vực,
đánh giá các thành tựu cũng như những hạn chế trong việc thực hiện quyền này.
- Xây dựng, củng cố quan điểm về bảo đảm QĐTT trong điều kiện phát huy dân
chủ và xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam; đề xuất những giải pháp cụ thể
trong hệ thống tăng cường hiệu quả bảo đảm QĐTT của công dân phù hợp với công
cuộc đổi mới kinh tế, chính trị của đất nước và hội nhập quốc tế. Những kết luận trong
luận án là những kiến nghị góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và pháp lý về QĐTT.
4. Dự kiến kết quả nghiên cứu
Là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, kết quả nghiên cứu sẽ là sự bổ sung
quan trọng về lý luận cũng như thực tiễn vào việc đáp ứng QĐTT của công dân ở Việt
Nam hiện nay. Do đó, công trình có giá trị tham khảo đối với sinh viên đại học và cao
học luật, phục vụ cho công tác nghiên cứu và giảng dạy pháp luật cũng như một số
chuyên ngành liên quan ở các trường đại học. Trong một chừng mực nhất định, luận
án được dùng làm tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu và giảng dạy các môn
học liên quan đến hoạt động của nhà nước, công dân và quyền tự do của công dân. 5
 

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên mupoanh đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
nvodatinh123
Bạn còn tài liệu nào liên quan nữa không?
trucquynhlevin
tôi đã nhận được, rất cảm ơn Thư viện cộng đồng
thuynguyenhlu8118
Oh my god, tìm mãi mới thấy. Thanks
cuongcd4k54
Thật là tuyệt vời! Có nên giới thiệu cho tụi bạn không nhỉ?
hieu1111
cám ơn những tài liệu website đã cung cấp ^.^
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng
Cấu hình wireless xác thực với radius server

Cấu hình wireless xác thực với radius server

Lượt down: 0

Người đăng: puti1996

BẢNG THỐNG KÊ CÁC XÃ Ở VIỆT NAM

BẢNG THỐNG KÊ CÁC XÃ Ở VIỆT NAM

Lượt down: 0

Người đăng: bosocthoi2010

Giáo trình cây cà phê và hồ tiêu

Giáo trình cây cà phê và hồ tiêu

Lượt down: 1

Người đăng: hvvang

Kỹ Năng Soạn Thảo Văn Bản

Kỹ Năng Soạn Thảo Văn Bản

Lượt down: 0

Người đăng: ngoclan_vp

Các khuyết tật thị trường

Các khuyết tật thị trường

Lượt down: 0

Người đăng: hocvienbho

20 Điều giáo viên nên biết

20 Điều giáo viên nên biết

Lượt down: 16

Người đăng: nndu79

GIÁO TRÌNH TRIẾT HỌC CHO HỌC VIÊN CAO HỌC

GIÁO TRÌNH TRIẾT HỌC CHO HỌC VIÊN CAO HỌC

Lượt down: 0

Người đăng: kakabinhminh

Bất đối xứng trong thị trường chứng khoán

Bất đối xứng trong thị trường chứng khoán

Lượt down: 1

Người đăng: nhanlhq

Quy trình sản xuất mắm tôm

Quy trình sản xuất mắm tôm

Lượt down: 0

Người đăng: lovelinh9495

Hình ảnh động vật trong tục ngữ Việt Nam

Hình ảnh động vật trong tục ngữ Việt Nam

Lượt down: 0

Người đăng: kyou_pu

Tiểu luận Nấm độc

Tiểu luận Nấm độc

Lượt down: 0

Người đăng: quangtrungkbt

Tiểu luận Năng suất hệ sinh thái rừng ngập mặn

Tiểu luận Năng suất hệ sinh thái rừng ngập mặn

Lượt down: 0

Người đăng: quangtrungkbt