Mô típ hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt

Mô típ hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại: Khoa học, xã hội

Cập nhật:

Kiểu file: doc

Người đăng:

Điểm download: 1000

Lượt tải: 7

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click
Chính sách đảm bảo Tài liệu này của thành viên thuvien24 và được Thuvien24.com đảm bảo. Xem chi tiết

MỞ ĐẦU

 

1. Lý do chọn đề tài.

1.1. Môtíp là đơn vị cơ bản cấu tạo cốt truyện của truyện cổ tích. Nghiên cứu môtíp là tìm hiểu truyện cổ tích từ góc độ hình thái học, một phương diện nghiên cứu quan trọng trong thi pháp học. Trong truyện cổ tích, môtíp xuất hiện rất phong phú trở thành một đặc trưng cấu trúc thể loại: môtíp sinh nở thần kì, môtíp người lấy tiên, môtíp dũng sĩ diệt đại bàng, môtíp sự bắt chước không thành công…Môtíp hóa thân là một môtíp độc đáo, gắn liền với yếu tố thần kì. Đây là một yếu tố không thể thiếu trong truyện cổ tích, ẩn chứa nhiều tầng văn hóa và quan niệm nhân sinh của người Việt. Vì thế nghiên cứu môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt không chỉ có ý nghĩa soi sáng móc xích kết cấu truyện cổ tích mà còn làm rõ, lý giải những quan niệm văn hóa và triết lý nhân sinh được thể hiện trong truyện cổ tích của người Việt.

1.2. Sự lặp lại của môtíp hóa thân ở nhiều truyện cổ tích của người Việt là một tín hiệu nghệ thuật đáng được chú ý, trong đó một số truyện được đưa vào chương trình ngữ văn ở trường phổ thông. Nghiên cứu môtíp hóa thân vừa có ý nghĩa làm rõ đặc trưng thể loại truyện cổ tích, vừa có ý nghĩa thực tiễn góp phần tích cực vào việc giảng dạy tác phẩm văn học dân gian ở trường phổ thông.

1.3. Môtíp hoá thân là một đề tài mới, trước nay chưa có công trình nào  đề cập tới. Do đó nghiên cứu đề tài này chúng tôi hi vọng đóng góp được một phần nào đó trong việc tìm hiểu môtíp truyện cổ tích nói riêng, trong khoa học folklore nói chung.

2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Nghiên cứu môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt nhằm làm rõ sự hiện diện của một môtíp độc đáo, vai trò chức năng của môtíp trong việc cấu tạo cốt truyện và thể hiện chủ đề của một nhóm truyện cổ tích, đồng thời lý giải sự hình thành môtíp từ góc độ văn hóa, tín ngưỡng.Để giải quyết mục tiêu đó chúng tôi đặt ra các nhiệm vụ nghiên cứu như sau:

2.1. Khảo sát, thống kê, phân loại để mô tả sự hiện diện cụ thể của môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt.

2.2. Mô tả kết cấu môtíp hóa thân và một số chức năng mà môtíp này đảm nhận trong việc cấu tạo cốt truyện và thể hiện chủ đề của truyện cổ tích.

2.3. Tìm hiểu một số cơ sở hình thành của môtíp từ góc độ văn hóa, tứ đó thấy được lớp văn hóa - lịch sử, quan niệm của nhân dân được hội tụ ở môtíp và ảnh hưởng của tôn giáo tín ngưỡng, phong tục…lên sự hình thành của môtíp trong truyện cổ tích.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt. Sự biến hóa hay hóa thân xuất hiện khá phổ biến trong thần thoại và truyện cổ tích. Trong giới hạn của đề tài, chúng tôi chỉ chọn đối tượng nghiên cứu là môtíp hóa thân xuất hiện tập trung ở cuối truyện, gắn với cách kết thúc truyện nhằm giải quyết số phận của nhân vật trong truyện cổ tích người Việt. Về khái niệm và giới hạn của môtíp này chúng tôi sẽ trình bày cụ thể hơn ở phần nội dung.

3.2. Phạm vi nghiên cứu

Chỉ khảo sát và nghiên cứu môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt. Tư liệu chúng tôi dung để khảo sát là cuốn Tổng tập văn học dân gian người Việt [10,11], gồm 2 tập, trong cả 3 tiểu loại: truyện cổ tích thần kì, truyện cổ tích sinh hoạt, truyện cổ tích loài vật.

4. Lịch sử vấn đề

4.1. Lịch sử nghiên cứu môtíp nói chung

Môtíp là thuật ngữ vay mượn tiếng Pháp (motif), thuật ngữ này đã được nhiều nhà khoa học, nhiều đề tài nghiên cứu trong và ngoài nước đề cập đến. Ở đây, chúng tôi chỉ điểm qua một số công trình tiêu biểu.

 

4.1.1. Lịch sử nghiên cứu môtíp ở nước ngoài

Ở nước ngoài người đầu tiên đưa ra khái niệm motif là nhà Folklore học người Nga ở thế kỷ XIX A.N Vexelopxki trong công trinh Thi pháp học sử. Năm 1910, A. Aarnes và năm 1949 S. Thompson đã làm từ điển về típ và môtíp.

V. Ia. Propp trong cuốn Những gốc rễ lịch sử của truyện cổ tích thần kì, bằng những tri thức văn hóa học, dân tộc học ông đã lí giải sâu về những môtíp (tức là các chức năng) của truyện cổ tích thần kì.

4.1.2. Lịch sử nghiên cứu môtíp ở Việt Nam

Lê Bá Hán trong cuốn Từ điển thuật ngữ văn học, đã đưa ra một cách khái quát về khái niệm môtíp.

Trần Đình Sử trong cuốn Dẫn luận thi pháp học, cũng đã giới thiệu về môtíp và đưa ra khái niệm về môtíp.

Nguyễn Tấn Đắc trong cuốn Truyện kể dân gian đọc bằng type và motif đã khái quát bảng mục lục tra cứu tupe và motif của A.Aarnes và S.Thompson.

Nguyễn Bích Hà khi trong cuốn Thạch Sanh và kiểu truyện dũng sĩ trong truyện cổ tích Việt Nam và Đông Nam Á cũng đã nói đến khái niệm môtíp và đưa ra nhiều môtíp trong truyện cổ tích Thạch Sanh.

4.2. Lịch sử nghiên cứu môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt.

Khi phân tích một số truyện cổ tích người Việt có xuất hiện sự hoá thân như truyện trầu cau, Sự tích ông Táo, Sự tích đá Vọng phu, một số tác giả như Hoàng Tiến Tựu, Lê Chí Quế, Chu Xuân Diên [21,24] đã nêu lên ý nghĩa của chi tiết hoá thân trong việc phản ánh bi kịch của con người, đi kèm với nó là chức năng giải thích phong tục. Tuy nhiên các tác giả này chỉ dừng lại ở việc phân tích tác phẩm cụ thể chứ chưa nêu lên sự xuất hiện của môtíp hoá thân ở nhiều truyện khác nhau cũng như nghiên cứu một cách hệ thống môtíp này. Dù vậy, sự phân tích của các tác giả đã khẳng định sự tồn tại và ý nghĩa của môtíp hoá thân và gợi mở cho chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu môtíp này.

5. Phương pháp nghiên cứu

5.1.Phương pháp thống kê

 Đây là phương pháp thường được dùng khi nghiên cứu những vấn đề thuộc thi pháp bởi phương pháp này giúp người nghiên cứu có thể đưa ra những số liệu khách quan, tránh được sự cảm nhận chủ quan. Ở đề tài này chúng tôi khảo sát thống kê các truyện có môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt.

5.2.Phương pháp phân tích, tổng hợp

 Từ việc phân tích các tác phẩm cụ thể để rút ra những kết luận cho từng vấn đề cụ thể hay vấn đề chung cho cả đề tài nghiên cứu.

5.3. Phương pháp so sánh liên ngành

Đây là phương pháp vận dụng tri thức của nhiều lĩnh vực vào nghiên cứu. Cụ thể ở đây chúng tôi đã dùng kiến thức của văn hóa học, dân tộc học để soi sáng vấn đề cần nghiên cứu.

6. Cấu trúc của khóa luận.

 Phù hợp với lôgic khoa học của vấn đề nghiên cứu, ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung chính của luận văn được triển khai trong 3 chương:

Chương 1: Thống kê, phân loại môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt.

Chương 2: Kết cấu, chức năng của môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt.

Chương 3: Một số cơ sở hình thành môtíp hóa thân trong truyện cổ tích của người Việt.

 

 

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên thuvien24 đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
Cảm ơn bạn đã chia sẻ tài liệu hữu ích này
thanhthcstranphu
Cám ơn nhiều nha./.
kiyomizu
​B​ài của mình mà điểm cao sẽ hậu tạ cho bạn thật lớn
Cám ơn bác đã chia sẻ tài liệu này! Chúc bác luôn vui vẻ và đam mê trong công việc nghiên cứu và có thêm nhiều tài liệu hay nữa để chia sẻ .
nana07
Down về được rồi. Thanks website nhé
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng
Báo cáo Hệ thống kênh dẫn nguội

Báo cáo Hệ thống kênh dẫn nguội

Lượt down: 0

Người đăng: mupoanh

100 câu hoi loãng xuong

100 câu hoi loãng xuong

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Phac do dieu tri Nhi khoa

Phac do dieu tri Nhi khoa

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

De Cuong On Tap GP

De Cuong On Tap GP

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

hướng dẫn thực hành điều dưỡng cơ bản 2

hướng dẫn thực hành điều dưỡng cơ bản 2

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

huong-dan-thuc-hanh-55-ktdd-co-ban-tap-2

huong-dan-thuc-hanh-55-ktdd-co-ban-tap-2

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

huong-dan-thuc-hanh-55-ky-thuat-dieu-duong-tap-1

huong-dan-thuc-hanh-55-ky-thuat-dieu-duong-tap-1

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Atlas giải phẫu người

Atlas giải phẫu người

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Điều dưỡng cơ bản 2

Điều dưỡng cơ bản 2

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Điều dưỡng cơ bản 1

Điều dưỡng cơ bản 1

Lượt down: 0

Người đăng: vinhsonmy

Building a Vision

Building a Vision

Lượt down: 0

Người đăng: bkl1989

See you at the top

See you at the top

Lượt down: 0

Người đăng: bkl1989