Rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5 Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục

Rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5 Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại: Khoa học, xã hội

Cập nhật:

Kiểu file: doc

Người đăng:

Điểm download: 400

Lượt tải: 20

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click
Chính sách đảm bảo Tài liệu này của thành viên thuvien24 và được Thuvien24.com đảm bảo. Xem chi tiết

                        MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾTTẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

MỞ ĐẦU...................................................................................................... 1

NỘI DUNG................................................................................................... 5

CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI.............. 5

1.1. Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu........................................................ 5

1.2. Cơ sở lí luận.......................................................................................... 7

1.2.1. Văn miêu tả..................................................................................... 7

1.2.2. Đoạn văn....................................................................................... 15

1.2.3. Đặc điểm tâm lý của HS lớp 4 - 5 với việc dạy học văn miêu tả.... 21

1.3. Cơ sở thực tiễn..................................................................................... 24

1.3.1. Văn miêu tả trong trường Tiểu học................................................ 24

1.3.2. Thực trạng về việc rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ở trường Tiểu học         32

1.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1..................................................................... 42

CHƯƠNG 2:RÈN LUYỆN KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN MIÊU TẢ CHO HỌC SINH LỚP 4 -5.................................................................................................... 43

2.1. Quy trình rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn miêu tả.......................... 43

2.1.1. Căn cứ và nguyên tắc để xây dựng quy trình rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả       43

2.1.2. Nguyên tắc xây dựng quy trình rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả44

2.1.3. Các bước trong quy trình rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho HS lớp 4 - 547

2.1.4. Ví dụ minh họa quy trình rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ở Tiểu học         75

2.2. Hệ thống bài tập rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 -5       78

2.2.1. Bài tập rèn kĩ năng dùng từ, đặt câu trong đoạn văn..................... 79

2.2.2. Bài tập rèn kĩ năng sắp xếp ý, liên kết ý trong đoạn văn............... 83

2.2.3. Bài tập rèn kĩ năng sử dụng các biện pháp tu từ trong đoạn văn... 85

2.2.4. Bài tập rèn kĩ năng xây dựng đoạn văn......................................... 89

2.2.5. Bài tập rèn kĩ năng sử dụng các phương tiện liên kết trong đoạn văn94

2.2.6. Bài tập rèn kĩ năng phát hiện và sửa chữa lỗi................................ 99

2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2................................................................... 104

CHƯƠNG 3:THỬ NGHIỆM SƯ PHẠM............................................... 105

3.1. Giới thiệu khái quát quá trình thử nghiệm...................................... 105

3.1.1. Mục đích thử nghiệm................................................................... 105

3.1.2. Nội dung thử nghiệm................................................................... 105

3.1.3. Phương pháp thử nghiệm............................................................. 105

3.1.4. Tổ chức thử nghiệm..................................................................... 105

3.1.5. Tiến hành thử nghiệm.................................................................. 107

3.2. Kết quả thử nghiệm.......................................................................... 110

3.3. Kết luận sau thử nghiệm................................................................... 113

3.4.TIỂU KẾT CHƯƠNG 3................................................................... 115

KẾT LUẬN CHUNG............................................................................... 116

TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................... 119

PHỤ LỤC 1.............................................................................................. 122

PHỤ LỤC 2.............................................................................................. 131

 


 

                        DANH MỤC CÁC TỪ VIẾTTẮT

 

STT

KÍ HIỆU VIẾT TẮT

DIỄN GIẢI

1

BT

Bài tập

2

GV

Giáo viên

3

HS

Học sinh

4

LT&C

Luyện từ và câu

5

NPVB

Ngữ pháp văn bản

6

SGK

Sách giáo khoa

7

TV

Tiếng Việt

8

TLV

Tập làm văn

9

Tr

Trang

 

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

BẢNG

Bảng 1-1: Nội dung dạy học đoạn văn trong chương trình TLV miêu tả.... 25

Bảng 1-2: Thực trạng về việc nắm được các yêu cầu giảng dạy TLV miêu tả nói chung và yêu cầu giảng dạy ở các tiết rèn kĩ năng viết đoạn nói riêng............................... 33

Bảng 1-3 : Thực trạng rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho HS lớp 4, 5.. 36

Bảng1-4 : Kết quả điều tra về kĩ năng viết đoạn miêu tả của HS lớp 4 - 5.. 39

Bảng 3-1 : Kết quả lĩnh hội tri thức của HS qua các bài thử nghiệm.......... 111

Bảng 3-2 : Kết quả học tập của HS các lớp thử nghiệm và đối chứng....... 112

 

 

 

HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ

Hình 2-1:Cấu trúc đoạn diễn dịch............................................................... 58

Hình 2-2: Cấu trúc đoạn quy nạp............................................................... 60

Hình 2-3 : Cấu trúc đoạn song song............................................................ 60

Hình 2-4: Cấu trúc đoạn tổng phân hợp..................................................... 61

Hình 3‑1 : Biểu đồ biểu diễn tần suất kết quả thử nghiệm......................... 113


 


                        MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

1.1. Từ xa xưa, con người đã biết dùng miêu tả thể hiện những sinh hoạt trong cuộc sống hằng ngày. Sự miêu tả đó thường thấy ở những hình vẽ, những bản trường ca, tiểu thuyết, áng văn… Đây là những tác phẩm được đúc kết từ kinh nghiệm sống của các họa sĩ, nhà văn, nhà thơ,… - những người có cảm nhận sâu sắc về cuộc sống. Bằng nhiều biện pháp, cách thức, họ đã truyền tải đến người đọc, người nghe những bức tranh sinh động đầy màu sắc của sự vật, hiện tượng.

Trẻ em chưa thể vẽ được những bức vẽ hoàn thiện. Các em chỉ biết dùng lời nói, câu văn để viết lại những điều các em quan sát, nhận xét sự vật dưới cái nhìn của trẻ con. Sự quan sát, nhận xét của các em còn thiên về cảm tính. Việc dạy văn miêu tả cho trẻ Tiểu học sẽ góp phần nuôi dưỡng mối quan hệ và tạo nên sự quan tâm của các em với thế giới xung quanh, trong đó quan trọng nhất là với thiên nhiên, góp phần giáo dục tình cảm thẩm mĩ, tình yêu cái đẹp, góp phần phát triển ngôn ngữ của trẻ… Xu-khôm-lin-xki, nhà giáo dục Xô Viết đã cho rằng : “Việc học sinh tiếp xúc với thiên nhiên, việc dạy các em miêu tả cảnh vật nhìn thấy, nghe thấy... là con đường có hiệu quả nhất để giáo dục các em và phát triển ngôn ngữ”.Học văn miêu tả, học sinh có thêm điều kiện để tạo nên sự thống nhất giữa tư duy, tình cảm, ngôn ngữ và cuộc sống, con người với thiên nhiên, với xã hội. Lúc ấy trẻ sẽ bộc lộ được cảm xúc cá nhân, mở rộng tâm hồn, phát triển nhân cách của một con người có ích cho xã hội.

1.2. Văn miêu tả là một trong những kiểu văn bản có vị trí quan trọng trong chương trình TLV tiểu học lớp 4 - 5. Nó góp phần hình thành và phát triển tư duy cho HS Tiểu học. Học văn miêu tả, HS được rèn kĩ năng viết văn miêu tả gắn liền với quá trình tạo lập văn bản như : tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý ; diễn đạt thành bài văn miêu tả. Việc phân tích dàn bài, lập dàn ý, chia đoạn, quan sát đối tượng, tìm lí lẽ, dẫn chứng trình bày, tranh luận... góp phần phát triển năng lực phân tích tổng hợp của học sinh. Tư duy hình tượng của trẻ cũng được rèn luyện và phát triển qua việc sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hoá... Vì vậy chương trình Tập làm văn lớp Bốn và lớp Năm dành hơn 50% thời lượng để dạy văn miêu tả. Trong chương trình, HS được rèn kĩ năng viết văn miêu tả gắn liền với quá trình tạo lập văn bản như tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, diễn đạt thành đoạn văn, bài văn hoàn chỉnh. Trong đó kĩ năng viết đoạn là quan trọng nhất. Kĩ năng viết của học sinh được rèn luyện chủ yếu qua các bài tập viết đoạn văn trước khi viết một bài văn hoàn chỉnh. Thông qua kĩ năng viết đoạn, HS biết cách xây dựng một văn bản hoàn chỉnh chặt chẽ về ý cũng như cấu trúc, ngữ pháp.

1.3. Thế nhưng thực tế việc dạy và học viết văn miêu tả còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do việc rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả chưa đầy đủ, còn nhiều khiếm khuyết. GV chưa hướng dẫn HS xây dựng đoạn đi theo một quy trình cụ thể, đảm bảo tính khoa học. Việc hướng dẫn HS rèn kĩ năng xây dựng đoạn phần lớn đều dựa vào kinh nghiệm giảng dạy của mỗi GV. Đồng thời, bản thân HS còn gặp rất nhiều khó khăn về kiến thức lẫn kĩ năng khi xây dựng một đoạn văn miêu tả. Vì vậy đoạn văn miêu tả của HS còn mang tính liệt kê, lời văn lủng củng, thiếu ý hay sắp xếp ý một cách lộn xộn, chưa có sự liên kết giữa các ý và các câu. Những tiết TLV rèn kĩ năng xây dựng đoạn trở nên căng thẳng, khô khan, thiếu cảm xúc đã làm mất đi sự hứng thú trong học tập, sự sáng tạo và óc tưởng tượng phong phú của các em học sinh.

Từ những lý do đã nêu trên, chúng tôi chọn đề tài : “Rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5.

2. Mục đích nghiên cứu

Từ việc tìm hiểu cơ sở lí luận và thực trạng của việc rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ở tiểu học, luận văn nhằm đưa ra một quy trình và xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Tập làm văn ở tiểu học.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học Tập làm văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

Xây dựng quy trình và hệ thống bài tập rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5.

4. Giả thuyết khoa học

Nếu xây dựng được quy trình và hệ thống bài tập rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả mang tính khoa học phù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 4 - 5 thì có thể nâng cao được kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho các em.

5 .Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài

5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của đề tài

5.3. Đề xuất quy trình và xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kĩ năng viết văn miêu tả cho HS lớp 4 - 5

5.4. Dạy thực nghiệm và đánh giá kết quả của những đề xuất trên

6. Phương pháp nghiên cứu

6.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận

Để có cơ sở lí luận về đề tài này, chúng tôi đã tham khảo, phân tích một số tài liệu nhằm xác lập cơ sở lí luận cho đề tài nghiên cứu.

6.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

-      Phương pháp điều tra : Sử dụng một số câu hỏi để điều tra và thống kê những kĩ năng viết đoạn văn miêu tả của HS lớp 4 - 5, việc nắm vững các quy trình cũng như phương pháp dạy cho học sinh viết đoạn văn miêu tả.

-      Phương pháp quan sát : Dự giờ các tiết dạy Tập làm văn miêu tả, đặc biệt là các tiết hình thành kĩ năng viết đoạn để quan sát hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh.

-      Phương pháp nghiên cứu sản phẩm : Nghiên cứu một số bài văn miêu tả của học sinh.

-      Phương pháp thực nghiệm : Nhằm xác định hiệu quả, độ tin cậy của việc vận dụng các quy trình cũng như các bài tập rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn miêu tả.

6.3. Phương pháp thống kê toán học

-      Khảo sát, xử lí các số liệu trong quá trình nghiên cứu.

7. Giới hạn nghiên cứu của đề tài

Đề tài được khảo sát ở một số trường Tiểu học thuộc địa bàn quận 4, quận 5 và quận 10, thành phố Hồ Chí Minh.

8. Bố cục của đề tài

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm 3 chương :

-      Chương 1 : Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

-      Chương 2 : Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn miêu tả cho học sinh lớp 4 - 5

-      Chương 3 : Thử nghiệm sư phạm

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên thuvien24 đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
trucquynhlevin
tôi đã nhận được, rất cảm ơn Thư viện cộng đồng
kimhoa_08
Xin cảm ơn
blackantx11
cám ơn các bạn đã giúp mình hoàn thành đề tài
hoaithuongqn92
​Chúc cộng đồng ngày càng phát triển và các anh chị, các bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới lạ để hỗ trợ cho mọi người, đặc biệt là các thế hệ sinh viên tiếp theo :)
LeThuyNgaFTU
Bạn ơi làm sao để download được tài liệu vậy?
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng
HỌC 700 TỪ VỰNG TIẾNG ANH QUA THƠ

HỌC 700 TỪ VỰNG TIẾNG ANH QUA THƠ

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh

THI CÔNG CHỨC MÔN TIN HỌC 2014

THI CÔNG CHỨC MÔN TIN HỌC 2014

Lượt down: 0

Người đăng: quangchinh