Sử dụng dạy học nêu vấn đề ơrixtic để nâng cao hiệu quả khi giảng dạy các bài về nhôm ở chương trình hóa học 12 - THPT

Sử dụng dạy học nêu vấn đề ơrixtic để nâng cao hiệu quả khi giảng dạy các bài về nhôm ở chương trình hóa học 12 - THPT

Khuyến mại Chính sách bảo hành

Thể loại: Khoa học, xã hội

Cập nhật:

Kiểu file: doc

Người đăng:

Điểm download: 1000

Lượt tải: 5

để ủng hộ website nếu bạn thấy tài liệu này có giá trị, xin cám ơn!
Click
Chính sách đảm bảo Tài liệu này của thành viên thuvien24 và được Thuvien24.com đảm bảo. Xem chi tiết

Mục lục
A. Mở Đầu    1
I. Lý do chọn đề tài    1
II. Lịch sử vấn đề nghiên cứu    3
III. Khách thể và đối tượng nghiên cứu    5
1. Khách thể nghiên cứu    5
2.  Đối tượng nghiên cứu    6
IV.   Nhiệm vụ - Mục đích - Phương pháp nghiên cứu.    6
1.  Mục đích nghiên cứu    6
2.  Nhiệm vụ nghiên cứu    6
V. Cái mới của đề tài    6
B. Phần nội dung    7
Chương 1. Cơ sở lý luận của đề tài    7
1.1. Phương pháp dạy học    7
1.1.1. Khái niệm phương pháp dạy học hoá học     7
1.1.1.1.  Phương pháp dạy học    7
1.1.1.2.  Khái niệm phương pháp dạy học hoá học    8
1.1.1.3.  Cấu trúc của phương pháp dạy học hoá học    9
1.1.2.  Tính chất đặc thù của phương pháp dạy học hoá học    10
1.1.2.1.  Đặc trưng riêng của phương pháp nhận thức hoá học    10
1.1.2.2. Đặc trưng riêng của phương pháp dạy học hoá học    11
1.1.3. Chiến lược đổi mới về phương pháp    12
1.2. Những tổ hợp phương pháp dạy học phức hợp    13
1.2.1. ý nghĩa của việc dạy học sinh phương pháp tư duy khái quát hoá hiện đại    14
1.2.2. Nhu cầu, quy luật đổi mới và phát triển phương pháp dạy học    14
1.3. Dạy học nêu vấn đề ơrixtic: Một phương pháp phức hợp nhằm đảm bảo cho học sinh lĩnh hội một cách sáng tạo các tri thức phát triển tư duy và phương thức hoạt động    16
1.3.1. Khái niệm dạy học nêu vấn đề    16
1.3.2. Đặc điểm và bản chất của dạy học nêu vấn đề ơrixtic    17
1.3.2.1. Từ khái niệm dạy học nêu vấn đề Orixtic ta thấy nó có một số đặc điểm sau    18
1.3.2.2. Bản chất của dạy học nêu vấn đề Orixtic    18
1.3.3. Bài toán nêu vấn đề ơrixtic và cấu trúc của nó    18
1.3.4. Tình huống có  vấn đề    19
1.3.4.1. Thế nào là tình huống có vấn đề?    19
1.3.4.2. Cơ chế phát sinh tình huống có vấn đề trong dạy học nêu vấn đề    20
1.3.4.3. Những nét đặc trưng cơ bản của tình huống có vấn đề    21
1.3.4.4. Những nguyên tắc chung để xây dựng tình huống có vấn đề    22
1.3.4.5. Những cách thức cơ bản xây dựng tình huống có vấn đề trong dạy học hoá học    22
1.3.4.6. Dạy học sinh giải quyết vấn đề    25
1.3.4.7. Ba mức độ của dạy học nêu vấn đề    27
Chương 2.  ứng dụng dạy học nêu vấn đề orictic khi giảng dạy các bài về Nhôm (Hoá học 12-THPT)    29
2.1. Vị trí vai trò và tầm quan trọng của các bài về Nhôm trong chương trình hoá học phổ thông    29
2.2. Nội dung và cấu trúc chương trình    29
2.3. Các tình huống có vấn đề trong các bài học về Nhôm    30
2.3.1. Tình huống nghịch lí - bế tắc    30
2.3.2.  Tình huống lựa chọn    30
2.3.3.   Tình huống tại sao    31
2.4. Các bài soạn về Nhôm    32
Chương 3. Thực nghiệm sư phạm    61
3.1. Mục đích thực nghiệm    61
3.2. Chuẩn bị thực nghiệm    61
3.3. Nội dung thực nghiệm    62
3.4. Phương pháp đánh giá kết quả    63
3.4.1.  Phân tích định tính kết quả kiểm tra    63
3.4.2. Phân tích định lượng kết quả kiểm tra    63
3.4.3. Xử lý kết quả thực nghiệm    65
C. Kết luận và đề nghị    71
1. Kết luận    71
2. Đề nghị    71
D. Tài liệu tham khảo    73
A. Mở ĐầU
I. Lý do chọn đề tài
    Trong sự phát triển mạnh mẽ của x• hội và đổi mới đất nước theo hướng CNH- HĐH, con người được xem là nguồn lực cơ bản và là yếu tố trung tâm của sự phát triển nhanh và bền vững. Chỉ có giáo dục - đào tạo mới tạo nên những con  người phát triển toàn diện, đáp ứng những yêu cầu của x• hội. Có thể khẳng định: Giáo dục-đào tạo là chiếc chìa khoá mở ra cánh cửa tương lai tươi sáng xây dựng nước Việt Nam "dân giàu nước mạnh, x• hội dân chủ công bằng văn minh". Trong thời đại ngày nay sự "bùng nổ" của khoa học- kĩ thuật và sự ảnh hưởng của nó đến toàn cầu cùng với sự kiện Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO đòi hỏi nền giáo dục nước nhà phải tạo nên một thế hệ tương lai đủ sức đủ tài đáp ứng yêu cầu là những con người tự chủ năng động sáng tạo...để xây dựng một đất nước Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu.
    Một trong những giải pháp để nâng cao hiệu quả đào tạo của ngành giáo dục  hiện nay là đổi mới phương pháp giáo dục thông qua đó "phát huy được năng lực nội sinh, tính tích cực chủ động sáng tạo của người học trong việc nhận thức bài học và vận dụng linh hoạt  những kiến thức cơ bản vào cuộc sống thực tiễn".
    Chính vì vậy Đảng ta luôn xác định giáo dục- đào tạo là quốc sách hàng đầu và đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển.
    Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 BCHTW Đảng khoá VIII tiếp tục nhấn mạnh "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của từng người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến hiện đại vào quá trình dạy học".
    Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đ• chỉ rõ "Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đổi mới nội dung phương pháp dạy và học...phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ sáng tạo của người học, đề cao năng lực tự học tự hoàn thiện học vấn". Như vậy vấn đề đặt ra cho giáo dục  hiện nay là phải dạy học sinh không những nắm vững  hệ thống tri thức mà còn nắm cả phương pháp giành lấy tri thức.
    Phải thừa nhận rằng thực trạng dạy học ở các trường phổ thông hiện nay, trong dạy học còn có những nhược điểm: đa số giáo viên lên lớp chủ yếu thuyết  trình giảng giải, thiếu sự chuẩn bị giáo án chu đáo, tri thức được truyền thụ dưới dạng có sẵn ít yếu tố tìm tòi phát hiện, thiên về dạy yếu về học, thiếu hoạt động tự giác tích cực sáng tạo của học sinh.... Tuy đ• có đưa thiết bị dạy học như dụng cụ thí nghiệm, hoá chất, mô hình...vào giảng dạy song chưa đáp ứng đủ và sử dụng có hiệu quả để phục vụ tốt cho quá trình lên lớp. Học sinh tiếp thu thụ động có hiểu và ghi nhớ những điều giáo viên đ• dạy, thỉnh thoảng trả lời câu hỏi mà giáo viên nêu ra. Với kiểu dạy này thì tri thức học sinh lĩnh hội được là tri thức có sẵn phụ thuộc tài liệu và kiểu dạy này không đáp ứng được những yêu cầu đòi hỏi về một con  người mới của thời đại.
    Khuynh hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là nhằm phát triển tư duy độc lập sáng tạo tính tích cực nghiên cứu tự khám phá và giải quyết các vấn đề học tập đồng thời nâng cao năng lực tự học cho học sinh. Trong hệ thống các phương pháp dạy học đó thì dạy học nêu vấn đề là một phương pháp phức hợp có tác dụng phát huy, đáp ứng được các yêu cầu trên.
    Vì vậy việc áp dụng dạy học nêu vấn đề là một giải pháp tốt để nâng cao hiệu quả dạy học theo hướng hoạt động hoá nhận thức và hình thành năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.
    Nhôm và hợp chất của nhôm có rất nhiều ứng dụng trong thực tiễn, vì vậy các bài học về nhôm có vị trí quan trọng trong chương trình hoá học phổ thông.
    Với những lí do đó chúng tôi chọn đề tài "Sử dụng dạy học nêu vấn đề ơrictic để nâng cao hiệu quả khi giảng dạy các bài về Nhôm ở chương trình hoá học lớp 12-THPT " làm luận văn tốt nghiệp của mình.
    Với việc hoàn thiện tốt đề tài này sẽ giúp học sinh phổ thông nhận thức tốt hơn về phần kim loại đặc biệt là Nhôm đồng thời là cơ sở nền tảng cho sự phát triển tư duy độc lập sáng tạo của học sinh trong quá trình học. Giúp học sinh biết vận dụng các kiến thức để giải quyết tốt những nhiệm vụ học tập và những vấn đề thực tiễn góp phần tích cực vào việc giáo dục kĩ thuật tổng hợp với phương châm gắn liền hoá học với đời sống sản xuất. Nó còn là tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học hiện đại (dạy học nêu vấn đề) với dạy học truyền thống.
II. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
    Tính "nêu vấn đề" trong dạy học không phải là một hiện tượng mới mẻ . Ngay từ thời trung cổ lần đầu trong lịch sử dạy học "tính nêu vấn đề" trong  dạy học được nhà triết học cổ HyLạp Xôcrat quan tâm đến, ông đ• xây dựng một phương pháp độc đáo "Toạ đàm tranh luận" hay trong các tư tưởng của Canhtiliam và trong các cuộc tranh luận "quỉ biện ". Đó là nguồn gốc của phương pháp dạy học nêu vấn đề sau này.
    Từ những năm 70 của thế kỷ XVIII các nhà sinh học A.IaGhec, B.E.Railop...
    Các nhà sử học M.M.Xtaxiuleut, N.A.Rogiơcôp, nhà gôn ngữ học Xplantalon, M.A.Rupicova(Nga), nhà hoá học H.E.Amstrong đ• nêu lên phương pháp tìm tòi phát hiện ơrictic trong dạy học nhằm khơi dậy và hình thành năng lực nhận thức của học sinh bằng cách lôi cuốn họ tự lực tham gia tích cực phân tích các hiện tượng, bài toán chứa đựng những mâu thuẫn nhất định (nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong nhận thức).
    Năm 1909 lần đầu tiên quan điểm về dạy học giải quyết vấn đề được nhà giáo dục nổi tiếng Hoa Kỳ J.Dewey trình bày trong cuốn "Chúng ta suy nghĩ như thế nào?" cuốn sách đ• được tái bản hoàn chỉnh hơn vào năm 1933.
    Vào cuối những năm 50 của thế kỷ XIX các nhà lý luận dạy học đ• quan tâm đặc biệt đến vấn đề tích cực hoá quá trình dạy học như: M.A.Đanhilôp và B.F.Exipop. Bên cạnh đó các nhà giáo dục Bungari và CHDC Đức mà tiêu biểu là Vectôp và Maccôp đ• có các công trình về dạy học nêu vấn đề.
    Vào những năm 60 của thế kỷ XX trở lại đây, dạy học nêu vấn đề đ• trở thành một trong những yêu cầu bức thiết đòi hỏi phải cải tiến về phương pháp dạy học nhằm phát huy tiềm lực sáng tạo và thực nghiệm về dạy học nêu vấn đề của các nhà giáo dục và lý luận dạy học B.F.Exipop, Vokon (Balan), I.Ialecne (Đức), Vetcop Macôp (Bungari) trong đó đi đầu tiêu biểu là các công trình của các nhà giáo dục và lí luận xô viết: M.A.Đanhilôp, OKom, MNXcatalin...Bên cạnh các công trình nghiên cứu mang tính chất lý luận về dạy học nêu vấn đề cho các môn văn hoá ở trường phổ thông với các mức độ khác nhau.
    Nước ta từ đầu những năm 70 trở lại đây dạy học nêu vấn đề đ• nhanh chóng được nghiên cứu với mục đích nâng cao cường độ dạy học theo hướng tích cực của học sinh và đ• được đưa vào giảng dạy ở các trường sư phạm, các lớp bồi dưỡng giáo viên và coi đó là phương pháp dạy học hiện đại.
    Các bài báo và các công trình nghiên cứu đ• được đăng tải trên các sách báo tạp chí, thông báo khoa học trong đó tiêu biểu là các tác giả :
    - Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Cương, Nguyễn Ngọc Bảo, Dương Tất Tốn , Nguyễn Đình An...Môn Hoá Học.
    - Lê Nguyên Long, Nguyễn ĐứcThâm, Phạm Hữư Tòng...Môn Vật Lí.
    - Phạm Văn Hoành, Nguyễn Bá Kim, Nguyễn Mạnh Cảnh...Môn Toán.
    - Trần Bá Hoành, Nguyễn Quang Vinh, Đinh Quang Báo ...Môn Sinh Học.
    Các công trình của các tác giả trên đ• trình bày kết quả nghiên cứu của mình về lý luận cũng như thực tiễn về việc áp dụng dạy học nêu vấn đề vào các bộ môn với những nét đặc thù khác nhau và đ• được vận dụng vào thực tiễn dạy học với mức độ khác nhau ở các bộ môn khác nhau.
    Riêng đối với môn hoá học cả trong và ngoài nước đ• có nhiều công trình và bài báo về việc áp dụng dạy học nêu vấn đề cho các nội dung cụ thể trong chương trình HHPT được đăng tải trên các bài báo "Hoá học trong trường", "Nghiên cứu giáo dục", "Giáo dục phổ thông”, các bài báo cáo khoa học ....
    Trong khoảng 10 năm trở lại đây, tại khoa Hoá của trường Đại Học Vinh đ• có một số luận văn cao học thạc sĩ và luận văn tốt nghiệp của sinh viên áp dụng dạy học nêu vấn đề để nâng cao hiệu quả giảng dạy, đáng chú ý với các tác giả:
    - Luận văn ĐH :
    Đinh Thị Lam Hương, Nguyễn Thị Bích Hiền, Chu Thống Nhất, Nguyễn Đình Bảy, Phùng Thị Thu Hiền, Quách Văn Long
    -  Luận văn cao học thạc sĩ:
    Nguyễn Thị Thanh Hương, Vũ Ngọc Tuấn, Nguyễn Thị Bích Hiền, Trịnh Thị Huyền.
    Năm 2001 tại ĐHSP Hà Nội I thầy giáo Lê  Văn Năm đ• bảo vệ thành công luận án tiến sĩ với đề tài "Sử dụng dạy học nêu vấn đề để nâng cao hiệu quả giảng dạy hoá học đại cương và vô cơ ở trường THPT".
    Trong các luận văn và luận án trên các tác giả đ• áp dụng dạy học nêu vấn đề vào giảng dạy hóa học đại cương và vô cơ. Việc áp dụng dạy học nêu vấn đề vào giảng dạy Nhôm và các hợp chất của nhôm (lớp 12) thì chưa có luận văn nào đề cập đến. Vì vậy để tiếp tục chứng minh cho ưu điểm của dạy học nêu vấn đề trong lĩnh vực này. Trong luận văn này chúng tôi nghiên cứu: "Sử dụng dạy học nêu vấn đề orictic khi giảng dạy các bài về Nhôm ở chương trình hoá học lớp 12_THPT".
III. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
    1. Khách thể nghiên cứu
    Hệ thống các phương pháp dạy học ở trường chú ý đi sâu nghiên cứu các phương pháp dạy học tích cực có tác dụng hoạt động nhận thức, phát triển năng lực tư duy sáng tạo của học sinh: đàm thoại ơrictic, nêu vấn đề ơrictic.

2.  Đối tượng nghiên cứu
    áp dụng dạy học nêu vấn đề ơrictic đối với bài giảng về Nhôm ở lớp 12 THPT.
IV.   Nhiệm vụ - Mục đích - Phương pháp nghiên cứu.
    1.  Mục đích nghiên cứu
    Sử dụng dạy học nêu vấn đề vào giảng dạy phần nhôm và các hợp chất của nó nhằm mục đích phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong hoạt động học tập. Nâng cao chất lượng lĩnh hội kiến thức hình thành cho học sinh năng lực tư duy, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề trong học tập cũng như trong cuộc sống.
    2.  Nhiệm vụ nghiên cứu
    Trong luận văn tốt nghiệp chúng tôi giải quyết những vấn đề sau:
    - Tìm hiểu thực trạng dạy học ở trường PT, việc áp dụng các phương pháp dạy học nói chung và dạy học nêu vấn đề nói riêng trong dạy học hoá học hiện nay.
    - Vận dụng lí thuyết dạy học nêu vấn đề để xây dựng các bài soạn về "Nhôm " nhằm phát huy tính tích cực và hình thành năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.
    - Thực nghiệm sư phạm để xác định tính hiệu quả của việc dạy học nêu vấn đề ơrictic, từ những kinh nghiệm đó rút ra các biện pháp để áp dụng dạy học nêu vấn đề vào giảng dạy ở trường THPT.
    3. Phương pháp nghiên cứu
    - Nghiên cứu cơ sở lý thuyết của các phương pháp dạy học tích cực đặc biệt là dạy học nêu vấn đề ơrictic.
    - Nghiên cứu tài liệu, giáo trình, SGK, tài liệu hoá học...có liên quan.
    - Phương pháp thực nghiệm sư phạm để xác định hiệu quả của đề tài.
    - Phương pháp thống kê toán học: xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm.
V. Cái mới của đề tài
    Lần đầu tiên áp dụng dạy học nêu vấn đề vào giảng dạy hoá học vô cơ ở lớp 12, cụ thể là các bài về "Nhôm". 
   

Ghi chú: Tài liệu này được thành viên thuvien24 đăng lên thư viện. Theo quy định điều khoản sử dụng, Thuvien24.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với bản quyền tài liệu. Bạn tự cân nhắc trước khi tải tài liệu.
Xem bình luận
muasaobang
BQT co gang up them nhieu nhieu tai lieu hay nua nhe! Cam on
kimhoa_08
Xin cảm ơn
cuongcd4k54
Thật là tuyệt vời! Có nên giới thiệu cho tụi bạn không nhỉ?
Em vô tình biết được trang web này. Em vui lắm khi tìm được một trang web hay như vậy . Em xin cảm ơn :)
Rất mong được sự hỗ trợ của quý vị trong tương lai
  • Tài liệu mới
  • Tài liệu nổi bật
  • Tài liệu liên quan
  • Tài liệu cùng người đăng